Το κόστος του Μεγάλου Υποθαλάσσιου Διασυνδετήριου παραμένει θέμα έντονης συζήτησης καθώς οι ενδιαφερόμενοι αξιολογούν το μέλλον του έργου. Πρόσφατα, οι συζητήσεις στην Αθήνα που στόχευαν στην ενημέρωση των τεχνο-οικονομικών παραμέτρων οδήγησαν σε διαφορετικές ερμηνείες σχετικά με τη βιωσιμότητα του έργου.
Φωτογραφία: cyprus-mail.com
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η ανακοίνωση νέας μελέτης σκοπιμότητας σηματοδοτεί καθυστερήσεις και αβεβαιότητα. Ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισαν ότι το έργο, που στοχεύει στη σύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων Κύπρου και Ελλάδας, είναι μακράν από απλό. Η ανάγκη για νέα μελέτη εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα του έργου και το σημαντικό χρηματοδοτικό κενό που παραμένει.
Φωτογραφία: cyprus-mail.com
Αυτή τη στιγμή, οι εκτιμήσεις υποδεικνύουν ότι το Μεγάλο Υποθαλάσσιο Διασυνδετήριο θα μπορούσε να κοστίσει περίπου 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι υπάρχουσες δεσμεύσεις από την Admie, τον ανεξάρτητο διαχειριστή συστήματος της Ελλάδας, και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέρχονται σε περίπου 950 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό αφήνει ένα εντυπωσιακό χρηματοδοτικό κενό περίπου 1 δισεκατομμυρίου ευρώ, προκαλώντας αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα του έργου.
Παρά τις αξιώσεις της Admie για επενδυτικό ενδιαφέρον, υπάρχουν λίγα συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία που να στηρίζουν αυτόν τον αισιόδοξο τόνο. Για παράδειγμα, ενώ η United States International Development Finance Corporation φέρεται να έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον, δεν έχουν γίνει δημόσιες επίσημες δεσμεύσεις. Ο Υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου επιμένει ότι αμερικανικές εταιρείες πράγματι ενδιαφέρονται για το έργο, τονίζοντας την ανάγκη σαφών οικονομικών δεδομένων για την προσέλκυση επενδύσεων.
Επιπλέον, η ανάπτυξη τουρκικών πολεμικών πλοίων για να εμποδίσουν τις βυθομετρήσεις για το υποθαλάσσιο καλώδιο προκαλεί περαιτέρω ανησυχίες για την εξέλιξη του έργου. Χωρίς αυτές τις βυθομετρήσεις, η έναρξη κατασκευής καθίσταται ολοένα και λιγότερο πιθανή. Πηγή με γνώση του θέματος αποκάλυψε ότι ακόμα και η Admie δεν έχει σαφή εικόνα σχετικά με το τελικό κόστος του Μεγάλου Υποθαλάσσιου Διασυνδετήριου, συμφωνώντας με τις ανησυχίες του Υπουργού Οικονομικών, Μάκη Κεραυνού, για το μέλλον του έργου.
Η διασύνδεση προτάθηκε αρχικά από την EuroAsia Interconnector Ltd., η οποία αποχώρησε από το έργο τον Οκτώβριο του 2023, αφήνοντας την Admie να αναλάβει. Μία προηγούμενη ανάλυση κόστους-οφέλους που υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) από την EuroAsia δεν ζητούσε χρηματοδότηση, αλλά στόχευε στη συλλογή πληροφοριών για τη σκοπιμότητα του έργου, την οποία η ΕΤΕπ τελικά απέτρεψε, προτείνοντας την επένδυση σε λύσεις αποθήκευσης.
Μετά από αυτό, η Admie ανέθεσε δεύτερη ανάλυση στην ίδια συμβουλευτική εταιρεία, η οποία παρήγαγε πιο αισιόδοξη προοπτική, αλλά βασισμένη σε αμφισβητήσιμες υποθέσεις. Αυτή η διαφορά οδήγησε σε περαιτέρω σύγχυση σχετικά με τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα του έργου.
Ωστόσο, ορισμένοι ενδιαφερόμενοι παραμένουν αισιόδοξοι για το Μεγάλο Υποθαλάσσιο Διασυνδετήριο. Ο Παύλος Λιάσιδης, που συμμετέχει στη διαμόρφωση της ενεργειακής πολιτικής του κόμματος ΔΗΣΥ, υποστηρίζει ότι η διασύνδεση είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου. Θεωρεί τη νεότερη μελέτη σκοπιμότητας ως ουσιώδη βήμα για την προσέλκυση επενδύσεων, ανεξάρτητα από τις καθυστερήσεις που ενδέχεται να προκαλέσει.
Ο Λιάσιδης επισημαίνει τη γεωπολιτική σημασία του έργου, υποδεικνύοντας ότι αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας για την εγκαθίδρυση διασυνδέσεων που συνδέουν την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Με την παράλειψη ορισμένων χωρών από τις συζητήσεις, τα σχέδια του DII για περιφερειακές διασυνδέσεις αντικατοπτρίζουν μια σαφή πολιτική στάση, υπογραμμίζοντας τη σημασία του Μεγάλου Υποθαλάσσιου Διασυνδετήριου πέρα από τα απλά οικονομικά συμφραζόμενα.
Αντιμετωπίζοντας τις ανησυχίες για τη χρηματοδότηση του έργου, ο Λιάσιδης παραμένει ατάραχος, προτείνοντας ότι ακόμη και αν η διασύνδεση ολοκληρωθεί αλλά δεν χρησιμοποιηθεί, το οικονομικό βάρος για τους καταναλωτές θα είναι ελάχιστο — περίπου 15 ευρώ ετησίως για 25 έως 30 χρόνια. Απορρίπτει ισχυρισμούς για εντάσεις μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας, επισημαίνοντας την πρόσφατη αλληλεγγύη που επέδειξαν οι ηγέτες τους στην Αθήνα.
Καθώς το έργο προχωρά, είναι κρίσιμο και οι δύο κυβερνήσεις να διαχειριστούν τις δημόσιες αντιλήψεις και να περιορίσουν τις ανταγωνιστικές αφηγήσεις, ιδιαίτερα από την Τουρκία, που έχει δικές της προτάσεις για ανταγωνιστικά διασυνδετήρια. Ο Λιάσιδης τονίζει ότι το Μεγάλο Υποθαλάσσιο Διασυνδετήριο δεν είναι απλώς μια τοπική προσπάθεια, αλλά μέρος σημαντικής γεωπολιτικής στρατηγικής που θα μπορούσε να αναμορφώσει την ενεργειακή ασφάλεια στην περιοχή.
