Η ντοκιμαντέρ σειρά Πλειάδες: Θύματα του σειριακού δολοφόνου ρίχνει μια αδυσώπητη ματιά στα τρομακτικά εγκλήματα που διέπραξε ο Νίκος Μεταξάς, ο πρώτος γνωστός σειριακός δολοφόνος στην Κύπρο. Σκηνοθετημένη από τους Ανδρέα Σειτανή και Παρίσι Προκοπίου, αυτή η εις βάθος εξερεύνηση εμβαθύνει σε μια τραγική περίοδο που άλλαξε για πάντα την ιστορία του νησιού.
Φωτογραφία: cyprus-mail.com
Το έργο γεννήθηκε από την εκτενή έρευνα του Προκοπίου στις δολοφονίες στο Μιτσερό, την οποία μοιράστηκε με τον Σειτανή κατά τη διάρκεια μιας καθοριστικής συζήτησης το 2022. Το κοινό τους πάθος για τα αληθινά εγκλήματα τους οδήγησε να επιλέξουν το ντοκιμαντέρ ως μορφή, αναγνωρίζοντας ότι οι αληθινές μαρτυρίες των θυμάτων θα αντηχούσαν βαθύτερα από οποιαδήποτε φανταστική απεικόνιση.
Φωτογραφία: cyprus-mail.com
Σειριακός δολοφόνος: Ξετυλίγοντας μια ζοφερή αφήγηση
Μεταξύ Σεπτεμβρίου 2016 και Ιουλίου 2018, ο Μεταξάς, πρώην αξιωματικός της Εθνικής Φρουράς, απήγαγε και δολοφόνησε πέντε μετανάστριες γυναίκες και δύο μικρά παιδιά. Η ανατριχιαστική ανακάλυψη του πρώτου θύματος, της Μαίρης Ρόουζ Τιμπουρτσίο, συνέβη στις 14 Απριλίου 2019, όταν μια ομάδα φωτογράφων βρήκε το σώμα της σε μια πλημμυρισμένη στοά ορυχείου κοντά στο Μιτσερό. Η Τιμπουρτσίο, 38 ετών, είχε εξαφανιστεί για σχεδόν ένα χρόνο μαζί με την εξάχρονη κόρη της, Σιέρα Γκρέις.
Η έρευνα που ακολούθησε αποκάλυψε ένα ανησυχητικό μοτίβο. Η Τιμπουρτσίο είχε επικοινωνήσει με τον Μεταξά μέσω της εφαρμογής γνωριμιών Badoo, οδηγώντας τους αστυνομικούς απευθείας σε αυτόν. Μετά τη σύλληψή του, ομολόγησε μια διετή σειρά απαγωγών και δολοφονιών, που ξεκίνησε με τους τραγικούς θανάτους της Λίβιας Φλορεντίνα Μπούνεα και της κόρης της το 2016, και περιλάμβανε άλλες τέσσερις γυναίκες από διάφορα περιβάλλοντα.
Ένα αίτημα δικαιοσύνης
Το ντοκιμαντέρ εξετάζει όχι μόνο τις πράξεις του Μεταξά αλλά και τις συστημικές αποτυχίες που επέτρεψαν να συμβούν. Δραστηριοποιημένοι και ηγετικές φυσιογνωμίες της κοινότητας είχαν προειδοποιήσει τις αρχές για την κατάσταση των εξαφανισμένων μεταναστριών γυναικών, όμως οι ανησυχίες τους αγνοήθηκαν. Ο Σειτανής επισημαίνει ότι αν η αστυνομία είχε αντιδράσει νωρίτερα, πολλές ζωές θα μπορούσαν να είχαν σωθεί.
«Αν η αστυνομία είχε πρόσβαση σε αρχεία τηλεφώνων ή στην γεωεντοπισμένη διεύθυνση IP από το 2016, οι ζωές των επόμενων πέντε θυμάτων θα μπορούσαν να είχαν σωθεί,» αναλογίζεται, υποδεικνύοντας μία κοινωνική απάθεια που επέτρεψε στον Μεταξά να δρουν με ατιμωρησία.
Τα θύματα στο προσκήνιο
Οι Πλειάδες ονομάζονται έτσι από τις επτά κόρες του Τιτάνα Άτλαντα, συμβολίζοντας τις ζωές που χάθηκαν από τη βαρβαρότητα του Μεταξά. Κάθε ένα από τα έξι επεισόδια είναι αφιερωμένο σε ένα θύμα, αναδεικνύοντας τις ιστορίες τους και την επίπτωση της απώλειάς τους σε οικογένειες και κοινότητες. Το τελευταίο επεισόδιο, με τίτλο Ωρίων, μετατοπίζει την εστίαση στον ίδιο τον δολοφόνο, προσφέροντας μια αιχμηρή αντίθεση με τις προηγούμενες αφηγήσεις.
Η πρόσβαση σε αρχεία της αστυνομίας, υλικό από το τόπο του εγκλήματος και συνεντεύξεις με τις οικογένειες ενισχύουν την επίδραση του ντοκιμαντέρ. Οι Σειτανής και Προκοπίου ταξίδεψαν στις Φιλιππίνες, το Νεπάλ και τη Ρουμανία για να συνδεθούν με τις οικογένειες των θυμάτων, αποκαλύπτοντας τα υπόβαθρα και τα όνειρά τους.
Σπάσιμο της σιωπής
Οι δημιουργοί σκοπεύουν να προσεγγίσουν το θέμα με ευαισθησία, αποφεύγοντας τον αισθησιασμό. «Θέλαμε να έχουμε μια πιο ανθρώπινη προσέγγιση στην ιστορία,» δηλώνει ο Σειτανής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη εστίασης στα θύματα αντί να δοξάζουν τον δολοφόνο.
Η σειρά εγείρει επίσης δύσκολες ερωτήσεις σχετικά με τις κοινωνικές στάσεις απέναντι στις οικιακές εργάτριες. Πολλά από τα θύματα ήταν μετανάστριες γυναίκες που ζούσαν στην Κύπρο, συχνά αγνοούμενες στην κοινότητα. Ο Σειτανής προκαλεί το κοινό να σκεφτεί πώς η κοινωνική αμέλεια συνέβαλε στα φρικτά εγκλήματα του Μεταξά.
Το ταξίδι της δημιουργίας
Αρχικά, ο Σειτανής και ο Προκοπίου περίμεναν έναν πιο γρήγορο χρόνο παραγωγής, αλλά καθώς εμβάθαιναν στην ιστορία, εξελίχθηκε σε ένα ολοκληρωμένο έργο που κατέλαβε χρόνια της ζωής και των οικονομικών τους. Αυτοχρηματοδοτούμενοι, βασίστηκαν στην υποστήριξη φίλων και συναδέλφων που πίστεψαν στο όραμά τους.
Η σειρά έκανε πρεμιέρα στις 16 και 17 Μαΐου στο Pantheon Cinema της Λευκωσίας, συγκεντρώνοντας επαίνους από το κοινό. Ωστόσο, οι τοπικοί σταθμοί δεν την έχουν ακόμα υιοθετήσει, προκαλώντας συζητήσεις για αυτοδιανομή. Οι δημιουργοί παραμένουν αισιόδοξοι ότι η προβολή στην Ελλάδα θα προκαλέσει ενδιαφέρον και στην Κύπρο.
Η εμπειρία ήταν μεταμορφωτική και για τους δύο σκηνοθέτες. «Ήταν μια αξέχαστη, εμπειρία που άλλαξε τη ζωή μας,» μοιράζεται ο Σειτανής. Το ντοκιμαντέρ στέκεται ως μια κληρονομιά, ένα σημαντικό κομμάτι αφήγησης που στοχεύει να προκαλέσει σκέψη και να ενθαρρύνει συζητήσεις για τη δικαιοσύνη και την ανθρωπιά.
