κατεχόμενη γη — Η Κυπριακή Δημοκρατία επιδιώκει με επείγον τρόπο την ανατροπή απόφασης γαλλικού δικαστηρίου που απελευθέρωσε τον Ιρανό κατασκευαστή ακινήτων Behdad Jafari, προκαλώντας ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην αρμοδιότητα του κράτους επί των τουρκικά κατεχόμενων εδαφών.
Στις 10 Δεκεμβρίου 2025, το Εφετείο στο Aix-en-Provence αρνήθηκε την έκδοση του Jafari, επικεφαλής της ISATIS Construction Group, ο οποίος κατηγορείται για κατασκευή επτά πολυτελών αναπτύξεων σε γη που καταχρηστικά έχει αφαιρεθεί από Ελληνοκύπριους στη Αμμόχωστο. Η απόφαση του δικαστηρίου βασίστηκε στην ερμηνεία του ευρωπαϊκού δικαίου, δηλώνοντας ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε περιοχές όπου, κατά την κρίση του, δεν υπάρχει «ουσιαστικός έλεγχος» από την Κυπριακή Δημοκρατία.
Αυτή η απόφαση έχει προκαλέσει ανησυχία στους αξιωματούχους της Κύπρου, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι υπονομεύει δεκαετίες εδραιωμένου διεθνούς δικαίου. Υποστηρίζουν ότι η στάση της γαλλικής Δικαιοσύνης αγνοεί την αρμοδιότητα των δικαστηρίων της Δημοκρατίας, ιδιαίτερα υπό το φως της εμβληματικής υπόθεσης Apostolides κατά Orams, που επιβεβαίωσε τη νομική δικαιοδοσία της Δημοκρατίας σε ολόκληρο το νησί.
Ο Jafari, που διέμενε στη Νίκαια, διέφυγε στο κατεχόμενο βορρά μέσω Κωνσταντινούπολης λίγο μετά την απόφαση. Κατά την άφιξή του, εξέδωσε δήλωση επαινώντας την «αμεροληψία» της γαλλικής Δικαιοσύνης και απέρριψε το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης της Δημοκρατίας ως «πολιτικά υποκινούμενη» προσπάθεια εμπόδισης της ανάπτυξης στον βορρά. Η διαφυγή του εντείνοντας τις ανησυχίες σχετικά με την πιθανότητα η απόφαση να θέσει νομικό προηγούμενο που θα ενθαρρύνει περαιτέρω επεμβάσεις σε περιουσίες Ελληνοκυπρίων.
Στον νομικό χώρο, η απουσία ισχυρού επιχειρήματος από τη γαλλική κατηγορούσα αρχή όσον αφορά τα κυριαρχικά δικαιώματα της Δημοκρατίας έχει επισημανθεί ως κρίσιμος παράγοντας στην απόφαση του δικαστηρίου. Παρατηρητές προτείνουν ότι η άρνηση των Γάλλων δικαστών να αναγνωρίσουν τον ουσιαστικό έλεγχο της Δημοκρατίας έχει ανεπιφύλακτα δώσει μια συμβολική νίκη σε αυτούς που υποστηρίζουν τη νομιμότητα των κατασκευαστικών έργων σε κατεχόμενη γη.
Η κατάσταση αυτή έρχεται σε έντονη αντίθεση με την πρόσφατη επιτυχία της Δημοκρατίας στην υπόθεση Aykut, όπου άτομα διώχθηκαν για παρόμοια εκμετάλλευση γης. Στη δίκη του Jafari, η υπεράσπιση υποστήριξε με επιτυχία ότι η Δημοκρατία «ποινικοποιούσε αστικές υποθέσεις» για πολιτικούς λόγους, αν και οι δικαστές δεν υιοθέτησαν επίσημα αυτή την άποψη. Παρ’ όλα αυτά, η απόφασή τους ενίσχυσε τα επιχειρήματα αυτών που επιθυμούν να επικυρώσουν αναπτύξεις σε ιδιοκτησίες προσφύγων.
Αποδεικτικά στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από τις κυπριακές αρχές δείχνουν ότι ο Jafari επιβλέπει την κατασκευή πολλαπλών συγκροτημάτων διακοπών και πολυκατοικίας σε γη που ανήκει σε Ελληνοκύπριους. Αυτά τα έργα προωθούνται διεθνώς ως νόμιμα υπό τους νόμους του αυτοανακηρυχθέντος καθεστώτος στον βορρά.
Καθώς ο Jafari είναι πλέον εκτός της δικαιοδοσίας των ευρωπαϊκών διωκτικών αρχών, η Δημοκρατία εστιάζει σε υψηλού επιπέδου έφεση για την αναθεώρηση της νομικής αφήγησης και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της επί των κατεχομένων εδαφών. Το Γραφείο Νομικών και το Υπουργείο Εξωτερικών πιέζουν σύμφωνα με πληροφορίες τον Γενικό Εισαγγελέα της Γαλλίας να αμφισβητήσει την απόφαση σε ανώτερο δικαστήριο. Στόχος της έφεσης είναι όχι μόνο η δίωξη του Jafari αλλά και η αποτροπή της χρήσης του επιχειρήματος του ουσιαστικού ελέγχου από άλλους κατασκευαστές που αντιμετωπίζουν διεθνή εντάλματα.
