Η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας σχετικά με το εργαλείο χρηματοδότησης SAFE έχει υιοθετηθεί επίσημα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως επιβεβαίωσε ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης την Πέμπτη. Αυτή η ανακοίνωση έγινε λίγο πριν την έναρξη των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι κανένα τρίτο κράτος που απειλεί ή κατέχει τα εδάφη κράτους μέλους δεν θα επιτραπεί να συμμετάσχει στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά μέσα που αφορούν την άμυνα και την ασφάλεια. «Είμαι ευχαριστημένος γιατί η θέση μας σχετικά με τη συμμετοχή κρατών εκτός ΕΕ στο εργαλείο χρηματοδότησης SAFE έχει υιοθετηθεί», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι τέτοια κράτη δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν κανένα χρηματοδοτικό μέσο της ΕΕ σε αυτόν τον τομέα.
Ο Πρόεδρος ανέδειξε επίσης τη στρατηγική σημασία της πρώτης Συνόδου Κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αιγύπτου, επισημαίνοντας ότι η Κύπρος, μαζί με την Ελλάδα και άλλα μεσογειακά κράτη, έχει σταθερά υποστηρίξει αυτή τη ζωτικής σημασίας συνεργασία. Σημείωσε ότι αυτή η συνεργασία ξεκίνησε κατά την επίσκεψη του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Κάιρο το 2024, στην οποία επίσης παρευρέθηκε.
Κατά τη σύνοδο κορυφής, ο Πρόεδρος της Αιγύπτου ζήτησε τον ενεργό ρόλο της ΕΕ στην υλοποίηση του σχεδίου του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με τη Γάζα. Ο Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι μοιράστηκε το σχέδιο της Κύπρου, που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Αίγυπτο, την Ιορδανία και το Ισραήλ. «Σήμερα, έχω την ευκαιρία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να το παρουσιάσω λεπτομερώς, ζητώντας από τους συναδέλφους μου στην ΕΕ να υιοθετήσουν το σχέδιο της Κυπριακής Δημοκρατίας ως σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης», σχολίασε.
Σημείωσε ότι η ανταπόκριση από τους ευρωπαϊκούς εταίρους σχετικά με το σχέδιο για τη Γάζα ήταν υπερβολικά θετική, ιδίως κατά τη διάρκεια μιας τριμερούς συνάντησης που περιλάμβανε τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τον Πρόεδρο του Συμβουλίου και τον Πρόεδρο της Αιγύπτου. Εκεί, οι κυπριακές προτάσεις παρουσιάστηκαν ως ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες.
«Τώρα πρέπει να εργαστούμε ώστε αυτές οι προτάσεις να υλοποιηθούν σε συνδυασμό με άλλες υφιστάμενες προτάσεις», πρόσθεσε, προειδοποιώντας για τους πιθανούς κινδύνους μιας νέας κρίσης στην περιοχή εάν το αμερικανικό σχέδιο δεν προχωρήσει. Υποστήριξε ότι η ΕΕ δεν μπορεί να συζητά ζητήματα όπως η μετανάστευση αγνοώντας την ευρύτερη Μέση Ανατολή, από όπου προέρχεται μεγάλο μέρος των μεταναστών.
Με την προσεχή κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ σε λιγότερο από 70 ημέρες, ο Χριστοδουλίδης εξέφρασε στόχους να μεταφράσει το Σύμφωνο για τη Μεσόγειο από κείμενο σε απτά μέτρα που θα ενισχύσουν τον ρόλο της ΕΕ στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Δεσμεύτηκε να ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της άμυνας, της ασφάλειας και της ψηφιακής μετάβασης.
Επιπλέον, υπογράμμισε ότι για πρώτη φορά, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενδέχεται να εμβαθύνει στο ζήτημα της στέγασης, το οποίο περιέγραψε ως «μεγάλο ευρωπαϊκό ζήτημα». Δηλώνοντας, «Ένα πανευρωπαϊκό πρόβλημα, ένα ζήτημα που κάποιοι θεωρούν ότι είναι περισσότερο στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, αλλά καθώς αφορά όλα τα ευρωπαϊκά κράτη… αναμένουμε από την Επιτροπή να παρουσιάσει και να αναπτύξει σύντομα ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν όλα τα κράτη μέλη.»
Αναφερόμενος στον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επιβεβαίωσε την υιοθέτηση του 19ου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Σημείωσε, «Υπάρχουν οι αμερικανικές κυρώσεις, που αφορούν κυρίως τον τομέα της ενέργειας, και έχουν υποβληθεί προτάσεις από ηγέτες κρατών μελών της ΕΕ που μπορούν να αντικαταστήσουν την ενέργεια η οποία, βάσει των κυρώσεων των Ηνωμένων Πολιτειών, δεν μπορεί να διοχετευθεί στην Ευρώπη.»
Με φόντο συζητήσεις γύρω από πιθανή συνάντηση των Προέδρων ΗΠΑ και Ρωσίας, επέμεινε ότι ο Πρόεδρος της Ουκρανίας πρέπει να συμμετέχει, υποστηρίζοντας ότι το μέλλον της Ουκρανίας δεν μπορεί να συζητηθεί χωρίς την παρουσία του. Επίσης, σημείωσε ότι οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί έως τώρα υπήρξαν αποτελεσματικές, προσθέτοντας ότι εάν ορισμένα κράτη συνδεδεμένα ή υποψήφια για την ΕΕ κράτη τηρούσαν αυτές τις κυρώσεις, ο αντίκτυπός τους θα ήταν σημαντικά ενισχυμένος.
Απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με συζητήσεις κατά τις συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος σχετικά με τις εκλογικές διαδικασίες στα κατεχόμενα εδάφη, ο Χριστοδουλίδης διευκρίνισε ότι δεν υπήρχαν τέτοιες συζητήσεις. «Είχα την ευκαιρία να συζητήσω αυτή την εξέλιξη σε διμερές επίπεδο με ορισμένους από τους ομολόγους μου. Κατανοείτε ότι όλοι θα κριθούμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», κατέληξε.
