Οι αξιωματούχοι έχουν ανακοινώσει ότι εκπονούν νομοθεσία για να δώσουν στις αρχές τη δύναμη να μπλοκάρουν τις εγγραφές εταιρειών για λόγους εθνικής ασφάλειας, στοχεύοντας κυρίως σε οντότητες που ελέγχονται από μη πολίτες της ΕΕ. Αυτή η κίνηση προκύπτει κυρίως από τις αυξανόμενες ανησυχίες για εταιρείες με τελικούς ωφελούμενους ιδιοκτήτες (UBOs) Τούρκους που δραστηριοποιούνται εντός της Δημοκρατίας.
- Σημαντικά, οι εταιρείες που ελέγχονται από μη ευρωπαίους ωφελούμενους αλλά έχουν συσταθεί στην Κύπρο ή στην ΕΕ ταξινομούνται ως εγχώριες οντότητες, περιπλέκοντας περαιτέρω το ρυθμιστικό τοπίο.
Σε συνεδρία στη βουλή τονίστηκε ότι έχουν υπάρξει περιπτώσεις εταιρειών εγγεγραμμένων στην Κύπρο όπου οι τελικοί ωφελούμενοι ιδιοκτήτες είναι Τούρκοι υπήκοοι. Ο βουλευτής του ΕΔΕΚ, Μάρινος Σιζόπουλος, έκρουσε συναγερμό για δύο σοβαρούς κινδύνους: πιθανή κατασκοπεία και απόκτηση ακινήτων από εταιρείες συνδεόμενες με Τουρκικά συμφέροντα.
Η Ειρήνη Μυλωνά-Χρυσοστόμου, ο Εφόρος Εταιρειών, υπογράμμισε τη σοβαρότητα της κατάστασης, επιβεβαιώνοντας τις συνεχιζόμενες προσπάθειες από άτομα με Τουρκικές συνδέσεις να καταχωρήσουν επιχειρήσεις. Ο Έφορος διασφαλίζει ότι τέτοιες περιπτώσεις εξετάζονται προσεκτικά σε συνεργασία με τους επαρχιακούς λειτουργούς πριν από την έγκριση της εγγραφής.
Η ισχύουσα νομοθεσία απαιτεί από τους Τούρκους υπηκόους που είναι τελικοί ωφελούμενοι ιδιοκτήτες εταιρειών στην Κύπρο να γνωστοποιούν τα στοιχεία τους στο κεντρικό Μητρώο Ωφελούμενων Ιδιοκτητών. Αυτό το πλαίσιο, σύμφωνα με τις οδηγίες της ΕΕ για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, στοχεύει στον εντοπισμό ατόμων που κατέχουν σημαντικό μετοχικό κεφάλαιο ή ασκούν έλεγχο στις εταιρείες.
Ένας αξιωματούχος από το γραφείο του γενικού εισαγγελέα ανέφερε ότι παρέχονται σχόλια σε δύο νομοσχέδια που έχουν εκπονηθεί από την κυβέρνηση. Το ένα αφορά τις εταιρείες, ενώ το άλλο τις εταιρικές σχέσεις μεταξύ φυσικών προσώπων. Το εταιρικό νομοσχέδιο αποσκοπεί στη ρύθμιση των εγγραφών εταιρειών, των μεταφορών σε άλλες δικαιοδοσίες και των αλλαγών στα στελέχη των εταιρειών. Θα δίδει στις αρχές την εξουσία να διαγράφουν εταιρείες από το μητρώο όταν τίθεται ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας, πρόεδρος της επιτροπής ελέγχου της Βουλής, εξέφρασε την ανησυχία ότι η κατάσταση έχει αγνοηθεί σε μεγάλο βαθμό για χρόνια. Έκανε έκκληση για άμεσες ενέργειες, τονίζοντας τη σημασία της ψήφισης της νομοθεσίας πριν από τη διάλυση της Βουλής τον Απρίλιο για τις βουλευτικές εκλογές.
Ο Χρίστος Χριστοφίδης του ΑΚΕΛ προειδοποίησε ότι οι αρχές ήδη έχουν καθυστερήσει στην αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων. Δήλωσε, «Η κατάσταση δεν είναι στην τελευταία στιγμή· έχουμε περάσει πολύ πιο πέρα», επισημαίνοντας ότι η αυξανόμενη απόκτηση γης από μη πολίτες της ΕΕ αποτελεί απειλή για την εθνική κυριαρχία.
Υπάρχει εμφανής αύξηση στην αγορά ακινήτων από αλλοδαπούς κοντά σε ευαίσθητες περιοχές, όπως αεροδρόμια, στρατόπεδα και τη γραμμή κατάπαυσης του πυρός. Παράλληλα, τα πολιτικά κόμματα έχουν προτείνει τρία νομοσχέδια που στοχεύουν στο περιορισμό των αποκτήσεων ακινήτων από αλλοδαπούς.
Τόσο οι βουλευτές όσο και οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η υπάρχουσα νομοθεσία σχετικά με την απόκτηση ακινήτων από αλλοδαπούς είναι απαρχαιωμένη και χρειάζεται ουσιαστική μεταρρύθμιση. Οι υφιστάμενοι νόμοι έχουν πολλές νομικές τρύπες, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν ουσιαστικοί περιορισμοί στην ξένη ιδιοκτησία.
Πρόσφατη έκθεση του Γενικού Ελεγκτή αποκάλυψε ότι ένα αυξανόμενο ποσοστό πωλήσεων ακινήτων στην Κύπρο αποδίδεται σε μη πολίτες της ΕΕ, περιλαμβανομένων αγοραστών από τον Λίβανο, το Ισραήλ, τη Ρωσία και την Κίνα. Η έκθεση εκτίμησε ότι οι αλλοδαποί αντιπροσώπευαν πάνω από το ένα τέταρτο όλων των πωλήσεων ακινήτων το 2024, αν και αυτός ο αριθμός ενδέχεται να είναι υποτιμημένος καθώς δεν συμπεριέλαβε εταιρείες της Κύπρου ή της ΕΕ με ξένα συμφέροντα.
Σημαντικά, οι εταιρείες που ελέγχονται από μη ευρωπαίους ωφελούμενους αλλά έχουν συσταθεί στην Κύπρο ή στην ΕΕ ταξινομούνται ως εγχώριες οντότητες, περιπλέκοντας περαιτέρω το ρυθμιστικό τοπίο.
