Η Κύπρος αντιμετωπίζει μια κρίση υπερπληθυσμού γατών, με τις αδέσποτες τώρα να ανέρχονται σε περίπου ένα εκατομμύριο — ισοδύναμο με ολόκληρο τον ανθρώπινο πληθυσμό του νησιού. Αυτός ο ανησυχητικός αριθμός ώθησε την κυβέρνηση να αυξήσει σημαντικά τη χρηματοδότηση για στειρώσεις, όπως ανέφερε το Associated Press.
Στις 4 Οκτωβρίου, η Υπουργός Περιβάλλοντος Μαρία Παναγιώτου ανακοίνωσε ότι ο ετήσιος προϋπολογισμός για τη στείρωση γατών θα αυξηθεί στα 300.000 €, από 100.000 € προηγουμένως. Ωστόσο, αυτή η χρηματοδότηση επιτρέπει επί του παρόντος περίπου 2.000 επεμβάσεις στειρώσεων ετησίως, κάτι που πολλοί ειδικοί θεωρούν ανεπαρκές για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου προβλήματος.
Παρά την αύξηση της χρηματοδότησης, οι αξιωματούχοι και οι υπερασπιστές των δικαιωμάτων των ζώων υποστηρίζουν ότι χωρίς έναν συντονισμένο εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό που να περιλαμβάνει δήμους, κτηνιατρικές κλινικές και ομάδες διατήρησης, οι επιπλέον πόροι ενδέχεται να μην αποδώσουν σημαντικά αποτελέσματα. Ο Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής για το περιβάλλον, εξέφρασε την ανησυχία του λέγοντας, «Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε σε στειρώσεις χωρίς να έχουμε σχέδιο.»
Υπερπληθυσμός γατών: Προειδοποιήσεις από Ομάδες Προστασίας Ζώων
Οργανώσεις για τα δικαιώματα των ζώων υποστηρίζουν ότι ο πραγματικός αριθμός των αδέσποτων γατών μπορεί να είναι πολύ υψηλότερος από τις εκτιμήσεις, πιθανώς ξεπερνώντας το ένα εκατομμύριο. Η Επίτροπος Περιβάλλοντος Αντωνία Θεοδοσίου αναγνώρισε τη φήμη της Κύπρου για τον μεγάλο πληθυσμό γατών, αν και δεν υπάρχουν διεθνείς συγκρίσεις για την επικύρωση των τοπικών στοιχείων.
Ο ανεξέλεγκτος πληθυσμός γατών αποτελεί σημαντική απειλή για τα ευαίσθητα οικοσυστήματα του νησιού, καθώς η θήρευση διαταράσσει την τοπική άγρια ζωή. Επιπλέον, χιλιάδες αδέσποτες γάτες αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους από τροχαία, πείνα και ασθένειες σε αστικές περιοχές.
Μια Πολύπλοκη Ιστορική Σχέση με τις Γάτες
Το ζήτημα του υπερπληθυσμού γατών στην Κύπρο έχει ειρωνικά τις ρίζες του στη μακροχρόνια αγάπη του νησιού για τα αιλουροειδή. Αρχαιολογικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι γάτες είναι αναπόσπαστο μέρος της ζωής στην Κύπρο για πάνω από 9.500 χρόνια, με ιστορικές αναφορές να δείχνουν ότι η Αγία Ελένη εισήγαγε γάτες στο νησί για τον έλεγχο των φιδιών. Σήμερα, οι σταθμοί τροφοδοσίας και τα καταφύγια για γάτες είναι κοινά, με πολλούς ντόπιους να αναλαμβάνουν την φροντίδα των αδέσποτων.
Αυτή η πολιτισμική προσέγγιση έχει αθέλητα οδηγήσει σε ταχεία αύξηση του πληθυσμού αδέσποτων γατών. Ο Δημήτρης Επιμινόδας, πρόεδρος του Κτηνιατρικού Συλλόγου, τόνισε ότι η βελτιωμένη φροντίδα και τροφοδοσία έχει αυξήσει το ποσοστό επιβίωσης των γατιών, οδηγώντας σε έκρηξη του πληθυσμού των αδέσποτων.
Ένα Ελαττωματικό Πλαίσιο Στειρώσεων
Το υπάρχον πλαίσιο στειρώσεων θεωρείται ανεπαρκές, καθώς τα κρατικά κεφάλαια διανέμονται σε δήμους που στη συνέχεια αποζημιώνουν ιδιωτικούς κτηνιάτρους για τις διαδικασίες. Οι κρατικοί κτηνιάτροι έχουν παραδεχτεί ότι αυτό το σύστημα υστερεί στην κάλυψη των πραγματικών αναγκών.
Για τη βελτίωση της κατάστασης, οι αρχές ζήτησαν από τους δήμους να διεξαγάγουν έρευνες για την αναγνώριση περιοχών με υψηλή συγκέντρωση αδέσποτων γατών. Ωστόσο, ο Ηλίας Δημητρίου, που διαχειρίζεται το καταφύγιο «Φίλοι των Γατών Λάρνακας», επεσήμανε ότι απλά τριπλασιάζοντας τον προϋπολογισμό δεν λύνεται το πρόβλημα χωρίς τη συμμετοχή έμπειρων οργανώσεων διατήρησης.
Οι γάτες είναι ιδιαίτερα δύσκολο να παγιδευτούν, ειδικά οι θηλυκές, που είναι κρίσιμες για τον έλεγχο του πληθυσμού. Το κόστος της στείρωσης για τις αδέσποτες γάτες είναι 55 €, ενώ για τις οικόσιτες φτάνει έως και τα 120 €.
Προτεινόμενες Λύσεις και το Μέλλον
Ειδικοί όπως ο Επιμινόδας πιστεύουν ότι η Κύπρος θα μπορούσε να επιτύχει αποτελεσματικό έλεγχο του πληθυσμού μέσα σε τέσσερα χρόνια εάν υιοθετηθεί μια ενιαία προσέγγιση. Ο Σύλλογός του έχει προτείνει ένα σχέδιο που θα απλοποιούσε τη διαδικασία στειρώσεων επιτρέποντας σε ιδιωτικές κλινικές να εκτελούν τις επεμβάσεις δωρεάν. Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης τη χρήση μιας εφαρμογής για κινητά που βοηθά τους κατοίκους να αναφέρουν περιοχές με μεγάλα πληθυσμιακά συγκεντρώσεις γατών.
Για να χρηματοδοτηθεί αυτή η πρωτοβουλία, ο Επιμινόδας πρότεινε τη δημιουργία ενός ταμείου δωρεών που θα προσελκύει συνεισφορές από το κοινό και επιχειρήσεις. Η πρόσφατη αύξηση του προϋπολογισμού θα μπορούσε επίσης να ενθαρρύνει τη χορηγία από εταιρείες, πρόσθεσε.
Η Επίτροπος Θεοδοσίου αποκάλυψε ότι η ομάδα της εργάζεται σε μια ολοκληρωμένη μακροπρόθεσμη στρατηγική, η οποία θα περιλαμβάνει συνεργασία μεταξύ κυβερνητικών φορέων, οργανώσεων διατήρησης και εθελοντών για την ακριβή αξιολόγηση του πληθυσμού γατών πριν αρχίσουν οι μαζικές προσπάθειες στειρώσεων. Η πρωτοβουλία αυτή θα στοχεύει επίσης στην νομιμοποίηση ιδιωτικών καταφυγίων που λειτουργούν αυτήν τη στιγμή σε ένα γκρίζο νομικό πεδίο.
Παρά τις προκλήσεις που έρχονται, η Ελένη Λοϊζίδου, διευθύντρια του Cat Alert, παραμένει συγκρατημένα αισιόδοξη. «Υπάρχουν λύσεις», δήλωσε, αντανακλώντας την κοινή ελπίδα ανάμεσα στους υποστηρικτές ότι μια συντονισμένη προσπάθεια θα μπορούσε επιτέλους να αντιμετωπίσει το επείγον πρόβλημα των αδέσποτων γατών στο νησί.
