Judith Butler — Η Judith Butler, μια εξέχουσα φιλόσοφος και θεωρητικός του φύλου, αναφέρθηκε σε κρίσιμα παγκόσμια ζητήματα όπως η Γάζα, η κλιματική αλλαγή και η κοινωνική δικαιοσύνη φύλου κατά την ομιλία αποδοχής της τιμητικής διδακτορίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.
Φωτογραφία: in-cyprus.philenews.com
Judith Butler: Αναγνώριση και Σκέψη
Η τελετή πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τρίτης στη Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών, όπου η Butler τιμήθηκε με τιμητική διδακτορία αναγνωρίζοντας τις συνεισφορές της στη φιλοσοφία και τις σπουδές φύλου. Στην εκδήλωση συμμετείχαν διακεκριμένες προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων ο Πρύτανης Τάσος Χριστοφίδης, ο Κοσμήτορας Μιχάλης Μιχάηλ και αρκετά μέλη ΔΕΠ που η Butler περιέγραψε ως «λαμπρή συλλογή μελετητών».
Στις εισαγωγικές της παρατηρήσεις, η Butler σκέφτηκε τη σημασία της απονομής μιας τέτοιας τιμής, δηλώνοντας: «Δεν είναι εύκολο να λάβεις μια τιμή ή ένα βραβείο… Κανείς δεν έχει κάνει ποτέ τη διαφορά μόνος του.» Τόνισε τη συνεργατική φύση της ακαδημαϊκής εργασίας, περιγράφοντας τα κείμενα ως «σύνολο φωνών, ακόμα και μια μορφή συγκέντρωσης», που διαμορφώνονται από αλληλεπιδράσεις εντός κοινοτήτων.
Αντιμετώπιση Παγκόσμιων Κρίσεων
Η ομιλία της Butler πήρε έναν σοβαρό τόνο καθώς αναφέρθηκε στη συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Γάζα, χαρακτηρίζοντάς την ως «συνεχιζόμενη, αν όχι επιδεινούμενη γενοκτονία.» Τόνισε την καταστροφή, αναφέροντας ότι «κάθε ακαδημαϊκό ίδρυμα στη Γάζα έχει καταστραφεί», και κάλεσε τους μελετητές σε άλλες περιοχές να τηρήσουν ηθικά πρότυπα και να υποστηρίξουν τους πληγέντες. «Πρέπει να υποθέσουμε μια δημόσια ζωή, υπερασπιζόμενοι τα ιδρύματα στα οποία εργαζόμαστε», τόνισε, προτρέποντας τα πανεπιστήμια να λειτουργούν ως «κατώφλια για τη δημόσια σκέψη και την κοινωνική μεταμόρφωση.»
Συζητώντας τις ευρύτερες επιπτώσεις της μετανάστευσης, η Butler σημείωσε ότι πάνω από 123 εκατομμύρια άνθρωποι είναι εκτοπισμένοι παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από δύο εκατομμυρίων Παλαιστινίων. Ζήτησε την κατάργηση των στρατοπέδων κράτησης και υπερασπίστηκε την αυτοδιοικούμενη κοινότητα που εξασφαλίζει πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και απασχόληση. «Η μετανάστευση πρέπει να γίνει αποδεκτή ως παγκόσμια ελευθερία που πρέπει να τιμάται σε κάθε σύνορο», δήλωσε, καταδικάζοντας τον παγκόσμιο «πόλεμο κατά των μεταναστών» που τροφοδοτεί τον ρατσισμό και τον εθνικισμό.
Το Βάρος της Λύπης και της Αλληλεξάρτησης
Αναλογιζόμενη τις ευρείες κρίσεις που πλήττουν σήμερα τον κόσμο, η Butler εξέφρασε τη βαθιά της λύπη για τις καταστάσεις στη Γάζα, την Ουκρανία, το Σουδάν και τις συνεχιζόμενες προκλήσεις που θέτει η κλιματική αλλαγή. Περιέγραψε μια διαδεδομένη «μελαγχολία, μια ατμοσφαιρική και επίμονη αίσθηση πένθους» που συνδέει τα άτομα παγκοσμίως, λέγοντας: «Δεν υπάρχει τρόπος να ζήσει κανείς σήμερα χωρίς λύπη, και δεν υπάρχει τρόπος να ζήσει κανείς τώρα χωρίς ο ένας τον άλλον.»
Η Butler τόνισε τη σημασία της αλληλεξάρτησης, αναγνωρίζοντας ότι συχνά συνοδεύεται από διαφωνίες αλλά είναι θεμελιώδης για την οικοδόμηση αλληλεγγύης προς την οικονομική και κοινωνική δικαιοσύνη. «Η επιθυμία για ζωή προκύπτει μόνο όταν η ζωή είναι ζωή με άλλους», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη οι κοινότητες να επιβεβαιώνουν τους συνδέσμους τους σε αυτές τις δύσκολες στιγμές.
Προκλήσεις στις Σπουδές Φύλου
Σημαντικό μέρος της ομιλίας της Butler αφιερώθηκε στις αυξανόμενες επιθέσεις κατά των σπουδών φύλου παγκοσμίως. Αναφέρθηκε σε διάφορες χώρες, όπως η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Τουρκία, όπου οι κυβερνήσεις έχουν περιορίσει τη φεμινιστική και LGBTQIA ακαδημαϊκή εργασία. «Το φύλο δεν είναι ούτε ένα δευτερεύον ζήτημα ούτε μια απόσπαση της προσοχής, ούτε μπορεί να περιοριστεί σε πολιτική ταυτότητας», επέμεινε η Butler, αντιμετωπίζοντας το αφήγημα που παρουσιάζει τις σπουδές φύλου ως απειλή για την εθνική ασφάλεια ή ταυτότητα.
Προειδοποίησε κατά των αυταρχικών καθεστώτων που επιδιώκουν τη λογοκρισία εκπαιδευτικού υλικού, την ποινικοποίηση των ατόμων LGBTQ+ και τον περιορισμό των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων. «Το να κυκλοφορείς το δρόμο χωρίς φόβο πρέπει να είναι βασική ελευθερία», τόνισε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη υπεράσπισης των δικαιωμάτων στη συνάθροιση και τις διαμαρτυρίες ως συλλογικές ελευθερίες.
Κάλεσμα για Συλλογική Δράση
Καθώς η ομιλία της πλησίαζε στο τέλος, η Butler προέτρεψε ακαδημαϊκούς και πολίτες να ονοματίζουν ενεργά τις αδικίες και να αντιστέκονται στον αυταρχισμό. Εξέφρασε ότι όλες οι ζωές πρέπει να αναγνωρίζονται και να αντιμετωπίζονται με αξιοπρέπεια, επισημαίνοντας: «Όλοι θα πρέπει να αξίζουμε το πένθος αν χαθούμε από τον κόσμο.»
Η Butler ολοκλήρωσε τις παρατηρήσεις της υπογραμμίζοντας τη σημασία της κοινότητας και της συλλογικής δράσης. «Για όλες αυτές τις εργασίες, πρέπει να συνεχίσουμε να μαζευόμαστε… ακόμα και στις απομονωμένες μας στιγμές είμαστε γεμάτοι από ζωντανούς και νεκρούς, παρακινημένοι από την απώλεια και τις προοπτικές μιας κοινότητας σε εξέλιξη», είπε. Ευχαριστώντας το Πανεπιστήμιο Κύπρου για την τιμή, πρόσθεσε: «Έχετε ήδη διευρύνει τον κόσμο μου, και γι’ αυτό είμαι βαθύτατα ευγνώμων.»
