επιχειρήσεις της Λεμεσού — Οι επιχειρήσεις της Λεμεσού αντιμετωπίζουν αυξανόμενες δυσκολίες καθώς οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού, τα διοικητικά εμπόδια και οι καθυστερήσεις στις πληρωμές δημιουργούν ένα απαιτητικό περιβάλλον, σύμφωνα με τον επιχειρηματικό βαρόμετρο φθινοπώρου 2025 του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Λεμεσού (Evel).
- Όταν σχεδιάζονται επενδύσεις, στοχεύουν κυρίως σε κτίρια, εξοπλισμό υπολογιστών και παραγωγής, καθώς και σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ το ενδιαφέρον για το λογισμικό και την πνευματική ιδιοκτησία έχει μειωθεί.
Επιχειρήσεις της Λεμεσού: Στους Πυρήνες Λειτουργίας Παρακμή
Η έρευνα αποκαλύπτει ότι τα ζητήματα που επηρεάζουν τις τοπικές επιχειρήσεις δεν είναι καινούργια αλλά έχουν βαθιά ριζώσει, επηρεάζοντας τις καθημερινές λειτουργίες και παρεμποδίζοντας την πιθανή ανάπτυξη. Η έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού παραμένει η κορυφαία ανησυχία, όπως ανέφερε το 22,5% των ερωτηθέντων.
Οι επιχειρήσεις σε διάφορους τομείς αναφέρουν ότι η ζήτηση για εξειδικευμένους τεχνικούς, μηχανικούς, επαγγελματίες οδηγούς και εξειδικευμένο προσωπικό πωλήσεων υπερβαίνει συνεχώς την προσφορά. Πολλές εταιρείες αναγκάζονται να διαχειρίζονται με λιγότερο προσωπικό ή να αναβάλουν έργα λόγω παρατεταμένων κενών θέσεων.
Προκλήσεις στην Πρόσληψη
Παρόλο που υπάρχει αυξανόμενη αποδοχή ότι η πρόσληψη από το εξωτερικό είναι αναγκαία, η διαδικασία συνοδεύεται από προκλήσεις. Μακροχρόνιες διαδικασίες και ρυθμιστικά εμπόδια, μαζί με αυξημένα κόστη απασχόλησης, δυσχεραίνουν την αποτελεσματική πρόσληψη από το εξωτερικό. Αυτό οδήγησε πολλούς στο συμπέρασμα ότι οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού γίνονται δομικό πρόβλημα και όχι προσωρινό εμπόδιο.
Παρά αυτές τις προκλήσεις, οι προθέσεις για προσλήψεις παραμένουν σχετικά θετικές. Σχεδόν το 60% των ερωτηθέντων δήλωσαν σχέδια για προσλήψεις τους επόμενους τρεις μήνες, με έμφαση σε εξειδικευμένες θέσεις. Ωστόσο, αντί να δείχνει εμπιστοσύνη, αυτή η τάση υπογραμμίζει την ανάγκη εξασφάλισης βασικών δεξιοτήτων απλώς για τη διατήρηση των υφιστάμενων λειτουργιών.
Δυσαρέσκεια για την Υποστήριξη του Δημόσιου Τομέα
Μαζί με τα ζητήματα εργατικού δυναμικού, η έρευνα ανέδειξε σημαντική δυσαρέσκεια για τις υπηρεσίες του δημόσιου τομέα. Οι κυβερνητικές αναποτελεσματικότητες κατέλαβαν τη δεύτερη θέση στις πιο πιεστικές ανησυχίες, αναφερόμενες από το 15,2% των επιχειρήσεων. Αργές διαδικασίες, κατακερματισμένη επικοινωνία και ασαφείς οδηγίες ήταν συνηθισμένες καταγγελίες, οδηγώντας σε απογοήτευση ότι το διοικητικό σύστημα δυσκολεύει τις καθημερινές επιχειρηματικές δραστηριότητες.
Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες εξέφρασαν ότι οι δημόσιες υπηρεσίες ήταν ελάχιστα ή καθόλου χρήσιμες στην υποστήριξη των επιχειρησιακών λειτουργιών, μια αισθητή πτώση σε σχέση με τις αντιλήψεις στις αρχές του 2025. Αυτό το ευρύ συναίσθημα αντικατοπτρίζει αυξανόμενες ανησυχίες για αναποτελεσματικότητα και όχι μεμονωμένα περιστατικά.
Επιδείνωση στη Πειθαρχία Πληρωμών
Το βαρόμετρο ανέδειξε επίσης μια ανησυχητική πτώση στην πειθαρχία πληρωμών, με ζητήματα συλλογής οφειλών να ανεβαίνουν στην τρίτη θέση μεταξύ των επιχειρηματικών ανησυχιών, πλέον στο 11,8%. Αυτή είναι η πρώτη φορά που το ζήτημα φτάνει σε διψήφιο ποσοστό.
Οι ερωτηθέντες συνδέουν άμεσα τις καθυστερήσεις πληρωμών με πιέσεις στην ταμειακή ροή, παρατηρώντας ότι οι καθυστερήσεις επηρεάζουν ολοένα περισσότερο τις αλυσίδες εφοδιασμού και τη ρευστότητα. Η κατάσταση επιδεινώνεται από την καθυστέρηση στο δικαστικό σύστημα, με το 6,7% να επισημαίνει ότι οι μακρές νομικές διαδικασίες υπονομεύουν την επιβολή, αφήνοντας τις εταιρείες ευάλωτες καθώς χρηματοδοτούν πελάτες που δεν τηρούν τις οικονομικές υποχρεώσεις τους.
Πιέσεις Κόστους και Ανταγωνιστικό Άγχος
Οι πιέσεις κόστους παραμένουν σημαντικό βάρος, με την αύξηση του κόστους εργασίας λόγω υψηλότερων μισθών και δαπανών διαβίωσης να αποτελεί κύρια ανησυχία. Οι επιχειρήσεις ανέφεραν ότι η ανταγωνιστικότητα απειλείται από έντονο εγχώριο ανταγωνισμό και φθηνότερες διεθνείς αγορές, ιδιαίτερα από την Ασία.
Παρόλο που οι ανησυχίες για τα επιτόκια έχουν μειωθεί σε σύγκριση με προηγούμενες έρευνες, οι συνθήκες χρηματοδότησης εξακολουθούν να φαίνονται περιοριστικές, μειώνοντας τον ενθουσιασμό για επενδύσεις. Λιγότερο από το ήμισυ των ερωτηθέντων δήλωσε ότι σχεδιάζει να επενδύσει τους επόμενους τρεις μήνες, με πτώση σε σχέση με τις προηγούμενες αξιολογήσεις.
Όταν σχεδιάζονται επενδύσεις, στοχεύουν κυρίως σε κτίρια, εξοπλισμό υπολογιστών και παραγωγής, καθώς και σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ το ενδιαφέρον για το λογισμικό και την πνευματική ιδιοκτησία έχει μειωθεί.
Προσδοκίες Πωλήσεων και Σταθερότητα Αγοράς
Οι προσδοκίες πωλήσεων δείχνουν τάση προς σταθερότητα παρά ανάπτυξη. Στην Κύπρο, σχεδόν τα δύο τρίτα των επιχειρήσεων προβλέπουν ότι οι πωλήσεις τους θα παραμείνουν σχεδόν αμετάβλητες κατά τους επόμενους τρεις μήνες, με μικρό ποσοστό να αναμένει αύξηση. Οι διεθνείς προβλέψεις πωλήσεων είναι ακόμη πιο χαμηλές, καθώς πολλές επιχειρήσεις είτε προβλέπουν σταθερότητα είτε εκφράζουν αβεβαιότητα για τις εξωτερικές αγορές.
Οι αντιλήψεις για τον κίνδυνο υπογραμμίζουν το αυξανόμενο κόστος ως τη σημαντικότερη ανησυχία βραχυπρόθεσμα, ακολουθούμενη από τον ανταγωνισμό, την αστάθεια των χρηματοπιστωτικών αγορών και τον περιορισμένο πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Η εργατική αναταραχή και οι διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών θεωρήθηκαν λιγότερο πιεστικοί αλλά ακόμη σχετικοί παράγοντες.
Κλήσεις για Κυβερνητική Δράση και Μεταρρυθμίσεις
Όταν ρωτήθηκαν ποιες μέτρα μπορούν να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, οι επιχειρήσεις τόνισαν την ανάγκη επενδύσεων σε ψηφιακό μετασχηματισμό, ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης, συνεργασία με ερευνητικά ιδρύματα και απλούστευση των διαδικασιών χρηματοδότησης. Ωστόσο, η υπερβολική γραφειοκρατία και οι ασυνεπείς πολιτικές εντοπίστηκαν επανειλημμένα ως εμπόδια, ιδίως για τις μικρότερες εταιρείες.
Η εμπιστοσύνη στην ευρύτερη οικονομία παραμένει σταθερή αλλά μετριωμένη, με λίγο πάνω από το 70% των ερωτηθέντων να δηλώνουν ότι η προοπτική τους για την κυπριακή οικονομία δεν έχει αλλάξει πρόσφατα. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει αβεβαιότητα που τροφοδοτείται από γεωπολιτικούς κινδύνους, αυξανόμενο κόστος πρώτων υλών, διεθνείς εμπορικές εντάσεις και εντεινόμενο ανταγωνισμό από το εξωτερικό.
Όσον αφορά την κυβερνητική παρέμβαση, οι επιχειρήσεις εξέφρασαν επιθυμία για μείωση των φορολογιών επιχειρήσεων και εταιρειών, απλοποίηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών και σαφέστερους κανονισμούς. Ένας πιο ευέλικτος δημόσιος τομέας αναφέρθηκε επίσης συχνά ως κρίσιμος για τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος.
Προοπτικές
Το βαρόμετρο φθινοπώρου 2025 αποτυπώνει την εικόνα μιας επιχειρηματικής κοινότητας της Λεμεσού που συνεχίζει να λειτουργεί, να προσλαμβάνει και να επενδύει επιλεκτικά παρά τις αυξανόμενες πιέσεις. Με εντεινόμενες ελλείψεις εργατικού δυναμικού, ανεπίλυτες διοικητικές αναποτελεσματικότητες και επιδείνωση της πειθαρχίας πληρωμών, η έρευνα υποδεικνύει ότι απαιτούνται στοχευμένες μεταρρυθμίσεις για την ανακούφιση της συνεχιζόμενης πίεσης στις τοπικές επιχειρήσεις.
