Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη έχει σε μεγάλο βαθμό επανέλθει υπό έλεγχο, σηματοδοτώντας μια σημαντική φάση μετάβασης για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), όπως σημείωσε το μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ, Philip Lane. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα La Stampa, ο Lane συζήτησε την προσέγγιση της ΕΚΤ μετά από ένα από τα πιο σοβαρά πλήγματα στις τιμές στην πρόσφατη ιστορία, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της απότομης αύξησης του πληθωρισμού το 2021 και το 2022.
Ο Lane εξήγησε ότι η δυναμική σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ αποδείχθηκε αποτελεσματική, με τον γενικό πληθωρισμό τώρα να πλησιάζει τον στόχο της ΕΚΤ για 2 τοις εκατό. Παρά αυτήν την ενθαρρυντική εξέλιξη, τόνισε πως οι υποκείμενες πιέσεις του πληθωρισμού παραμένουν άνισες. Ο πληθωρισμός χωρίς την ενέργεια κυμαίνεται περίπου στο 2,5 τοις εκατό, ενώ οι τιμές της ενέργειας έχουν σημειώσει σημαντική πτώση, καταδεικνύοντας τις πολυπλοκότητες του τρέχοντος οικονομικού τοπίου.
Κοιτώντας μπροστά, ο Lane εξέφρασε αισιοδοξία ότι ο πληθωρισμός θα συγκλίνει σε ένα πιο βιώσιμο επίπεδο 2 τοις εκατό καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, υποβοηθούμενος από τη χαλάρωση του πληθωρισμού στις υπηρεσίες και την επιβράδυνση της αύξησης των μισθών. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Δεκεμβρίου, ο πληθωρισμός χωρίς την ενέργεια αναμένεται να σταθεροποιηθεί γύρω στο 2 τοις εκατό κατά τα έτη 2026, 2027 και 2028.
Συζητώντας πιθανούς κινδύνους για το 2026, ο Lane σημείωσε ότι η ΕΚΤ αξιολογεί συνεχώς ένα ευρύ φάσμα παραγόντων αντί να κατατάσσει τις απειλές σε μια απλή ιεραρχία. Επισημοποίησε πως οι σημαντικοί κίνδυνοι είναι κυρίως εξωτερικοί, περιλαμβάνοντας την παγκόσμια ανάπτυξη, γεωπολιτικές εντάσεις και εξελίξεις στην εμπορική πολιτική.
Ο Lane αναγνώρισε τις ανησυχίες για τη χαμηλή ανάπτυξη στην ευρωζώνη, αποδίδοντάς την στον υψηλό πληθωρισμό που μειώνει τα εισοδήματα των νοικοκυριών, στα αυξημένα ενεργειακά κόστη που επηρεάζουν τις επιχειρήσεις και στα απότομα υψηλότερα επιτόκια που συγκρατούν τις επενδύσεις, παρά το χαμηλό ποσοστό ανεργίας.
Υπογράμμισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια στροφή, αναφέροντας τις χαμηλότερες τιμές της ενέργειας, τη σταθερή δημοσιονομική στήριξη στη Γερμανία και τα σωρευτικά αποτελέσματα των μειώσεων επιτοκίων. Αυτοί οι παράγοντες, με το επιτόκιο κατάθεσης της ΕΚΤ να μειώνεται από 4 τοις εκατό τον Ιούνιο του 2024 σε 2 τοις εκατό τον Ιούνιο του 2025, αναμένεται να στηρίξουν μια κυκλική ανάκαμψη το 2026 και το 2027. Ωστόσο, τόνισε ότι η χαμηλή δυνητική ανάπτυξη της Ευρώπης αποτελεί μια δομική πρόκληση που απαιτεί άμεσες μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένων αυτών που προτείνονται στις εκθέσεις των Mario Draghi και Enrico Letta.
Στο θέμα της νομισματικής πολιτικής, ο Lane επιβεβαίωσε ότι ο τρέχων καθορισμός επιτοκίων είναι γενικά κατάλληλος, με τα ονομαστικά επιτόκια και τον πληθωρισμό να κινούνται κοντά στο 2 τοις εκατό, με αποτέλεσμα τα πραγματικά επιτόκια να είναι κοντά στο μηδέν. Διευκρίνισε ότι δεν αναμένονται σημαντικές αυξήσεις επιτοκίων, εκτός αν υπάρξει απότομη απόκλιση από τις βασικές συνθήκες.
Ο Lane τόνισε περαιτέρω ότι οποιεσδήποτε αυξήσεις επιτοκίων θα εξεταστούν μόνο σε περίπτωση σημαντικής επιτάχυνσης της οικονομίας ή μεγάλης παγκόσμιας αναστάτωσης. Αντιθέτως, μια ανανεωμένη οικονομική αδυναμία θα μπορούσε να εγείρει ανησυχίες για πληθωρισμό κάτω από τον στόχο.
Αντιμετωπίζοντας τον κατακερματισμό του παγκόσμιου εμπορίου, παρατήρησε ότι οι δασμοί ΗΠΑ-ΕΕ δεν ήταν τόσο επιζήμιοι όσο αρχικά φοβόντουσαν, πολύ χάρη στη ισχυρή ζήτηση από τις ΗΠΑ και το ασθενέστερο δολάριο, που επέτρεψε στο ευρώ να ανατιμηθεί και να ασκήσει αποπληθωριστική επίδραση.
Ο Lane ανέφερε επίσης τη σημασία της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών, προειδοποιώντας ότι η πολιτική πίεση μπορεί να υπονομεύσει τη σταθερότητα των τιμών. Αναφέρθηκε σε δεκαετίες αποδείξεων που δείχνουν ότι η ανεξάρτητη νομισματική πολιτική επιφέρει καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα.
Καθώς η ΕΚΤ κοιτάζει προς το 2026, ο Lane διέκρινε τρεις βασικές προτεραιότητες για την ευρωζώνη: την ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς, την ολοκλήρωση της ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων και την προώθηση του ψηφιακού ευρώ ως θεμέλιο της νομισματικής αυτονομίας της Ευρώπης.
