Το μεγάλο θαλάσσιο διασυνδετήριο έργο Κύπρου-Ελλάδας (GSI) παραμένει στρατηγική προτεραιότητα, όπως επιβεβαίωσε ο Υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός την Τρίτη. Τόνισε ότι το έργο δεν έχει ανασταλεί και ότι οι μελλοντικές αποφάσεις θα βασιστούν στα ενημερωμένα οικονομικά δεδομένα που αναμένονται μέχρι το τέλος του έτους.
Σε συνέντευξή του στο Omega, ο Δαμιανός υπογράμμισε τη σημασία του GSI για την ενεργειακή ασφάλεια και την ηλεκτροδότηση της Κύπρου. Ως το μοναδικό κράτος μέλος της ΕΕ χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με άλλη χώρα, η Κύπρος μπορεί να ωφεληθεί σημαντικά από αυτή τη διασύνδεση. «Αυτή τη στιγμή, το GSI είναι πολύ σημαντικό για την επάρκεια του συστήματος», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι μια σύνδεση με τις γειτονικές χώρες θα επιτρέψει στην Κύπρο να έχει πρόσβαση σε ρεύμα όποτε χρειάζεται.
Το κόστος του έργου υπήρξε κεντρικό σημείο ανησυχίας. Αρχικά εκτιμήθηκε σε 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ, το GSI υποστηρίζεται από χρηματοδότηση 658 εκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ, με τα υπόλοιπα 1,25 δισεκατομμύρια να μοιράζονται μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας. Η Κύπρος αναμένεται να αναλάβει το 63% του κόστους, δεδομένου ότι προβλέπεται να ωφεληθεί περισσότερο από τη διασύνδεση.
Ο Δαμιανός προειδοποίησε ότι οι οικονομικές επιπτώσεις θα μπορούσαν να αντανακλώνται στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος μακροπρόθεσμα. «Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν το GSI θα κοστίσει όντως μόνο 1,9 δισεκατομμύρια, και θα πρέπει επίσης να γνωρίζουμε πόσο θα αυξηθεί η τιμή του ηλεκτρισμού», σχολίασε, τονίζοντας την ανάγκη διαύγειας για τα μελλοντικά έξοδα.
Μετά από συζητήσεις μεταξύ του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη και του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, αποφασίστηκε η εκπόνηση νέας αξιολόγησης. Μελέτη δέουσας επιμέλειας που ανατέθηκε από τον προωθητή του έργου είναι σε εξέλιξη και αναμένεται να παρέχει ενημερωμένα δεδομένα σχετικά με τη βιωσιμότητα του οικονομικού σχεδίου.
Ο Δαμιανός επεσήμανε ότι τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης θα είναι κρίσιμα για τον καθορισμό του πώς μπορούν να καλυφθούν τυχόν πρόσθετες ανάγκες χρηματοδότησης. Υποστήριξε ότι η επιβάρυνση των καταναλωτών με περαιτέρω κόστη ίσως να μην είναι η προτιμώμενη λύση, προτάσσοντας οι αποφάσεις να ληφθούν ψύχραιμα και με βάση σταθερά οικονομικά δεδομένα.
Σε σχετικό σχόλιο, ο πρώην υπουργός ενέργειας και νυν πρόεδρος της ρυθμιστικής αρχής ενέργειας, Γιώργος Παπαναστασίου, χαρακτήρισε το GSI ως έργο ενεργειακής ασφάλειας και όχι απλώς ως εμπορική επένδυση. Μιλώντας στο Sigma, τόνισε ότι η Κύπρος δεν μπορεί να παραμείνει ενεργειακά απομονωμένη και ότι η συζήτηση πρέπει να ξεπεράσει την οικονομική βιωσιμότητα.
Ο Παπαναστασίου υποστήριξε, «Δεν πρόκειται για το αν ένα έργο είναι βιώσιμο. Πρόκειται για την ενεργειακή επιβίωση και αυτονομία ενός κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.» Επίσης σημείωσε ότι αρκετές ενεργειακές δεσμεύσεις που συμφωνήθηκαν με την ΕΕ σχετίζονται με την ολοκλήρωση του GSI, εγείροντας ανησυχίες για την εκπλήρωση αυτών των στόχων έως το 2029 χωρίς το έργο.
