εκπομπές άνθρακα — εκπομπές άνθρακα — η Κύπρος κατέγραψε το υψηλότερο αποτύπωμα αερίων θερμοκηπίου ανά κάτοικο στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2023, σημειώνοντας ένα σημαντικό ορόσημο στην κατάταξη των εκπομπών του μπλοκ βάσει κατανάλωσης, όπως ανέφερε η Eurostat. Το αποτύπωμα αερίων θερμοκηπίου ανά κάτοικο στο νησί έφτασε τους 14,8 τόνους ισοδυνάμου διοξειδίου του άνθρακα, ξεπερνώντας κατά πολύ τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 9,0 τόνοι.
Το 2023, το συνολικό αποτύπωμα αερίων θερμοκηπίου των αγαθών και υπηρεσιών που καταναλώθηκαν σε ολόκληρη την ΕΕ ανήλθε σε 4,0 δισεκατομμύρια τόνους ισοδυνάμου CO2. Αυτός ο αριθμός αντανακλά τις εκπομπές που παράγονται σε όλη την παραγωγική αλυσίδα των προϊόντων που καταναλώνονται στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εγχώριων προϊόντων όσο και των εισαγόμενων αγαθών.
Η Κύπρος ξεχωρίζει, με τα στοιχεία εκπομπών της να την τοποθετούν πάνω από άλλες χώρες με υψηλές εκπομπές, όπως η Ιρλανδία με 14,0 τόνους και το Λουξεμβούργο με 12,7 τόνους. Αυτό το εντυπωσιακό στατιστικό στοιχείο αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο που παίζουν τα εισαγόμενα αγαθά και υπηρεσίες στις συνολικές εκπομπές της νησιωτικής χώρας βάσει κατανάλωσης.
Σε σύγκριση, οι χώρες με το χαμηλότερο αποτύπωμα αερίων θερμοκηπίου ανά κάτοικο περιλαμβάνουν την Πορτογαλία με 6,5 τόνους, τη Βουλγαρία με 6,8 τόνους, και τόσο τη Σουηδία όσο και τη Ρουμανία με 6,9 τόνους. Αυτά τα αντίθετα στοιχεία υπογραμμίζουν την έκταση των εκπομπών βάσει κατανάλωσης στην Κύπρο και την ανάγκη για πιο βαθιά αξιολόγηση των εισαγόμενων προϊόντων.
Ανατρέχοντας στην τελευταία δεκαετία, τόσο οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου βάσει κατανάλωσης όσο και βάσει παραγωγής έχουν μειωθεί. Από το 2013 ως το 2023, οι εκπομπές βάσει κατανάλωσης μειώθηκαν κατά 12,9%, ενώ οι εκπομπές βάσει παραγωγής έπεσαν ακόμα περισσότερο κατά 18,6%. Μια αξιοσημείωτη πτώση στις εκπομπές παρατηρήθηκε επίσης το 2020, που αποδόθηκε στην πανδημία, η οποία οδήγησε σε μειωμένη οικονομική δραστηριότητα στα κράτη μέλη της ΕΕ.
Παρά τη συνολική μείωση στις εκπομπές, τα δεδομένα της Eurostat δείχνουν ότι οι εκπομπές βάσει κατανάλωσης έχουν επιστρέψει σε επίπεδα που παρατηρήθηκαν το 2020, ενώ οι εκπομπές βάσει παραγωγής συνεχίζουν να μειώνονται, πέφτοντας ακόμη 3,5% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2020. Αυτή η τάση αποκαλύπτει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στις εκπομπές κατανάλωσης και παραγωγής εντός της ΕΕ, κυρίως λόγω της εξάρτησης από εισαγόμενα αγαθά και τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Για την Κύπρο, οι επιπτώσεις αυτών των αριθμών είναι βαθιές. Τα δεδομένα υποδηλώνουν επιτακτική ανάγκη να αντιμετωπιστεί όχι μόνο η εγχώρια χρήση ενέργειας και η βιομηχανική παραγωγή, αλλά και η ένταση διοξειδίου του άνθρακα που σχετίζεται με τα εισαγόμενα προϊόντα. Καθώς η Κύπρος προσπαθεί να διαχειριστεί τις περιβαλλοντικές της ευθύνες, η κατανόηση του πλήρους εύρους των εκπομπών της βάσει κατανάλωσης θα είναι καθοριστική.
