Το έργο επεξεργασίας λυμάτων Μία Μηλιά αναδεικνύεται ως μια κρίσιμη λύση στην αυξανόμενη λειψυδρία της Κύπρου, καθώς ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Τουφάν Ερχουρμάν εμπλέκονται σε ανανεωμένες συζητήσεις με την ειδική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
- «Σε αυτό το στάδιο, παραμένει πολιτική δέσμευση, αλλά αναμένεται να οριστικοποιηθεί», σχολίασε ο Λοϊζίδης, τονίζοντας την επείγουσα ανάγκη της κατάστασης.
Ο Δρ Μιχάλης Λοϊζίδης, μέλος της μικτής τεχνικής επιτροπής για το περιβάλλον, εξέφρασε αισιοδοξία μετά από πρόσφατες συνομιλίες που αναζωογόνησαν πολιτικές δεσμεύσεις που είχαν παραμεληθεί για χρόνια. Αν και δεν έχει επιτευχθεί τελική συμβατική συμφωνία, οι δύο πλευρές δεσμεύονται ουσιαστικά να προχωρήσουν το έργο.
«Σε αυτό το στάδιο, παραμένει πολιτική δέσμευση, αλλά αναμένεται να οριστικοποιηθεί», σχολίασε ο Λοϊζίδης, τονίζοντας την επείγουσα ανάγκη της κατάστασης.
Μία Μηλιά: Προκλήσεις Υδροδότησης στη Λευκωσία
Βρίσκεται βόρεια της Λευκωσίας, και το εργοστάσιο Μία Μηλιά επεξεργάζεται περίπου 12 εκατομμύρια τόνους λυμάτων ετησίως. Αυτός ο σημαντικός όγκος θα μπορούσε να μειώσει δραστικά την πίεση στις υδατικές προμήθειες και να καλύψει μεγάλο μέρος των αρδευτικών αναγκών της Λευκωσίας. Ωστόσο, παρόλο που λειτουργεί από το 2013, σχεδόν όλο το επεξεργασμένο νερό παραμένει ανεκμετάλλευτο για πάνω από δέκα χρόνια.
«Για καθαρά πολιτικούς λόγους, αυτό το νερό απορρίπτεται χρόνο με το χρόνο», ανέφερε ο Λοϊζίδης, τονίζοντας την παράλογη κατάσταση. Με βάση μια συμφωνία του 2011, το 70% του επεξεργασμένου νερού προοριζόταν για τη Δημοκρατία, ενώ το υπόλοιπο 30% για το βόρειο τμήμα. Αντίθετα, τα απόβλητα κυρίως διοχετεύτηκαν στον ποταμό Πεδιαίο που διασχίζει την πόλη.
Ο Λοϊζίδης επισήμανε ότι οι Ελληνοκύπριοι καταβάλλουν σημαντικά ετήσια ποσά για τις υπηρεσίες της Μίας Μηλιάς, υποστηρίζοντας πως δεν πρόκειται για νέα πρωτοβουλία αλλά για την εκπλήρωση μακροχρόνιων δεσμεύσεων.
Μια Ιστορική Προοπτική για τη Συνεργασία
Οι ρίζες του έργου Μία Μηλιά ανάγονται σε συμφωνίες συνεργασίας λυμάτων που υπογράφηκαν πριν από σχεδόν 50 χρόνια από τον πρώην δήμαρχο Λευκωσίας, Λέλλο Δημητριάδη και τον ομόλογό του Μουσταφά Ακιντζί. Ο Λοϊζίδης σημείωσε ότι το έργο παραμένει ένα από τα σημαντικότερα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που έχουν συμφωνηθεί από τις δύο πλευρές.
«Ουσιαστικά παραβιάζουμε αυτή τη συμφωνία μη εφαρμόζοντας όσα συμφωνήθηκαν. Τώρα είναι η ευκαιρία να συνθέσουμε όλα τα κομμάτια μαζί», πρόσθεσε, υποδεικνύοντας μια καθοριστική στιγμή για τη συνεργασία.
Τεχνικά Εμπόδια μπροστά
Αν και το εργοστάσιο επεξεργασίας λειτουργεί αποδοτικά και χρησιμοποιεί προηγμένη τεχνολογία, τα κύρια εμπόδια τώρα εστιάζονται στην κατασκευή της απαραίτητης υποδομής. Αυτό περιλαμβάνει δύο νέα φράγματα στις περιοχές Ποταμιά και Αθηένου, που ο Λοϊζίδης περιέγραψε ως το σημαντικότερο τεχνικό πρόβλημα, με πιθανό κόστος αρκετών εκατομμυρίων ευρώ.
Το επεξεργασμένο νερό θα πρέπει να μεταφέρεται μέσω περίπου 10 χιλιομέτρων αγωγών προς τη μονάδα Βαθιά Γωνιά κοντά στους Ποταμιάς. Το συνολικό κόστος για τη σωλήνωση και τα σχετικά έργα και στις δύο πλευρές εκτιμάται μεταξύ 15 και 20 εκατομμυρίων ευρώ. Ευτυχώς, το έργο υποστηρίζεται από χρηματοδότηση της ΕΕ, η οποία θα καλύψει τα έργα υποδομής μέχρι το σημείο σύνδεσης στο βόρειο τμήμα.
Κοιτάζοντας Μπροστά
Εάν εξασφαλιστούν οι εγκρίσεις και ξεκινήσει άμεσα η κατασκευή, ο Λοϊζίδης πιστεύει ότι η υλοποίηση θα μπορούσε να ολοκληρωθεί μέσα σε ένα χρόνο, επιτρέποντας στο επεξεργασμένο νερό να φτάσει στους Ποταμιά, την Αθηένου και μέρη της δυτικής Λευκωσίας, ωφελώντας τοπικούς αγρότες και αντιμετωπίζοντας τα ζητήματα ισορροπίας υδάτων της περιοχής.
Οι ανησυχίες σχετικά με τα επίπεδα αλατότητας και πιθανές ζημιές στο έδαφος έχουν απορριφθεί από τον Λοϊζίδη ως μη ρεαλιστικές, διαβεβαιώνοντας ότι η ποιότητα του νερού παρακολουθείται τακτικά και στις δύο πλευρές για να πληροί αυστηρά γεωργικά και χημικά πρότυπα.
Για εκείνον, η δεκαετία των χαμένων ευκαιριών πρέπει να διορθωθεί γρήγορα. «Επί χρόνια το θέμα αυτό παραμελούνταν· δεν θεωρούνταν προτεραιότητα. Τώρα, εν μέσω ελλείψεων και ξηρασίας, δεν μπορεί να αγνοηθεί. Αυτό το έργο μπορεί να προσφέρει πραγματικά οφέλη αν επιτέλους περάσουμε από τα λόγια στη δράση», κατέληξε.
