Οι ανασκαφές στον Άκαμα έχουν αποκαλύψει συναρπαστικές γνώσεις για την προϊστορική παράκτια ζωή, με τους αρχαιολόγους στα Δρούσεια-Σκληυνικά να ανακαλύπτουν έναν πλούτο από λίθινα εργαλεία, χάντρες, κελύφη και οστά, με μερικά να χρονολογούνται έως και 8.000 χρόνια πριν. Αυτό το σημαντικό εύρημα προσφέρει μια σπάνια ματιά στο αρχαίο παρελθόν του νησιού και στους πρώτους του κατοίκους.
Η ανασκαφή του 2025 καθοδηγήθηκε από τη Δρ Θεοδώρα Μούτσιου από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, σε συνεργασία με τον Δρ Christian Reepmeyer από το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο. Το έργο συνέδεσε φοιτητές από διάφορα ιδρύματα, μεταξύ των οποίων η Κύπρος, η Αθήνα, η Κολωνία και η Ρώμη, προωθώντας ένα συνεργατικό ερευνητικό περιβάλλον.
Στο πλαίσιο του έργου TOPOS, που ερευνά την προϊστορική παράκτια ζωή στην Κύπρο, η φετινή ανασκαφή βασίστηκε στην περυσινή γεωφυσική έρευνα που εντόπισε ασυνήθιστα υπόγεια χαρακτηριστικά. Οι αρχαιολόγοι ανέσκαψαν πέντε τμήματα, φτάνοντας σε βάθος έως 60 εκ., αποκαλύπτοντας πλούσιο σύνολο τεχνουργημάτων που φωτίζουν τη σημασία του χώρου.
Ο φετινός στόχος ήταν να επεκταθούν τα προηγούμενα ανασκαμμένα τμήματα μέχρι το φυσικό έδαφος και να εξερευνηθούν νέες περιοχές. Η ομάδα επιδίωξε να εξετάσει τη στρωματογραφία και τις διαδικασίες σχηματισμού του χώρου, καταγράφοντας και συλλέγοντας συστηματικά τεχνουργήματα για να προσδιορίσει την έκταση, τη φύση και τη χρονολογία του χώρου.
Μεταξύ των ανακαλύψεων βρέθηκαν εκατοντάδες λίθινα τεχνουργήματα με τυποτεχνολογικά χαρακτηριστικά που χρονολογούνται στο τέλος του Πλειστοκαίνου, κατά τη διάρκεια της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων, και μέχρι τον Πρώιμο Ολόκαινο, μια μεταβατική περίοδος θέρμανσης από πριν 12.000 έως 8.000 χρόνια. Οι προχωρημένες ραδιοχρονολογήσεις με άνθρακα από δείγματα ξυλάνθρακα δείχνουν ότι τα τεχνουργήματα είναι το πολύ 8.000 ετών.
Συνολικά, φέτος ανασκάφηκαν εννέα νέα τμήματα, με ένα να φτάνει στην φυσική επιφάνεια για τη μελέτη του σχηματισμού του χώρου. Συλλέχθηκαν γεωμορφολογικά δείγματα για περαιτέρω ανάλυση, ενώ τα υπόλοιπα οκτώ τμήματα, με βάθος περίπου 20 εκ., εξέτασαν μια προγενέστερα εντοπισμένη μαγνητική ανωμαλία.
Η ανασκαφή αυτών των τελευταίων τμημάτων αποκάλυψε ένα εντοπισμένο εργαστηριακό επίπεδο, αποκαλύπτοντας κομμάτια ακατέργαστου λίθου, πυρήνες, λιθόκρουστα και αιχμηρούς νιφάδες που είχαν αποκοπεί. Αυτό το εύρημα παρέχει ανεκτίμητη γνώση για τις δραστηριότητες των αρχαίων κατοίκων του χώρου.
Το τμήμα αρχαιοτήτων σχολίασε τη σημασία του συνόλου, αναφέροντας: “Αυτή η εντυπωσιακή συλλογή μας δίνει κάποιες πρώτες πληροφορίες για τουλάχιστον μερικές από τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στα Σκληυνικά από τους κατοίκους του.” Τα τεχνουργήματα, που περιλαμβάνουν χάντρες, πυριτόλιθο και άλλα λίθινα εργαλεία, οστά και αντικείμενα από κελύφη, εμπλουτίζουν τη φετινή συλλογή.
Η έρευνα που διεξάγεται από το Πανεπιστήμιο Κύπρου είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς τοποθετεί την χερσόνησο του Ακάμα σε ένα ευρύτερο δίκτυο αλληλεπιδράσεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτή η κατανόηση βοηθά στην ιχνηλάτηση της ανάπτυξης των προϊστορικών παράκτιων κοινοτήτων, των προτύπων ανθρώπινης μετανάστευσης και της εγκατάστασης πληθυσμιακών ομάδων στο νησί με το πέρασμα του χρόνου.
