Η ανθεκτικότητα του συστήματος ηλεκτρισμού της Κύπρου αναδεικνύεται ως κρίσιμη προτεραιότητα, σύμφωνα με τον ειδικό στα ενεργειακά συστήματα και πρώην πρόεδρο της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου, Ανδρέα Πουλλήκα. Αναφερόμενος στις εξελισσόμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα σύγχρονα δίκτυα ηλεκτρισμού, ο Πουλλήκας τόνισε ότι οι παραδοσιακές έννοιες αξιοπιστίας δεν αρκούν πλέον σε μια εποχή κλιματικής αλλαγής και ραγδαίας τεχνολογικής ανάπτυξης.
Επί δεκαετίες, το βασικό μέτρο ενός συστήματος ηλεκτρισμού ήταν η αξιοπιστία του. Αυτό αναφέρεται στην ικανότητα του συστήματος να λειτουργεί χωρίς διακοπές, διασφαλίζοντας επάρκεια και ασφάλεια. Ωστόσο, η εμπειρία έχει δείξει ότι η αξιοπιστία από μόνη της δεν επαρκεί πλέον.
Ο Πουλλήκας υπογράμμισε τη συχνότερη και εντονότερη εμφάνιση φυσικών καταστροφών όπως καταιγίδες, καύσωνες, πυρκαγιές και πλημμύρες, σε συνδυασμό με την αύξηση των κυβερνοεπιθέσεων, ως λόγους για μια ευρύτερη προσέγγιση στην προστασία των δικτύων ηλεκτρισμού. Δήλωσε: «Χρειαζόμαστε πλέον ένα δυναμικό πλαίσιο που να δίνει έμφαση στην ανθεκτικότητα.»
Ορίζοντας την ανθεκτικότητα, την εξήγησε ως την ικανότητα του συστήματος όχι μόνο να αντέχει ξαφνικές και σοβαρές διαταραχές, αλλά και να προετοιμάζεται προληπτικά, να απορροφά τους κραδασμούς, να ανακάμπτει γρήγορα και να προσαρμόζεται μαθαίνοντας από τα μαθήματα. «Ξεκινά από το σχεδιασμό και επεκτείνεται στη λειτουργία, ώστε να εξασφαλίζει ότι το σύστημα μπορεί να ανταποκριθεί στις συνθήκες ενός ταχέως μεταβαλλόμενου κόσμου», τόνισε.
Ο Πουλλήκας απεικόνισε την έννοια χρησιμοποιώντας το διεθνώς αναγνωρισμένο πλαίσιο «3R»: Αντίσταση (Resist), Ανταπόκριση (Respond) και Ανάκαμψη (Recover). «Αυτές οι τρεις λειτουργίες δεν είναι ξεχωριστές· σχηματίζουν έναν συνεχόμενο κύκλο», διευκρίνισε. Το πρώτο στάδιο, η αντίσταση, απαιτεί υποδομές που μπορούν να αντέξουν ακραία γεγονότα, από ισχυρούς ανέμους και πλημμύρες μέχρι και σκόπιμες επιθέσεις.
Το δεύτερο στάδιο, η ανταπόκριση, περιλαμβάνει άμεσες ενέργειες για τη μείωση των ζημιών, τη διατήρηση κρίσιμων λειτουργιών και τη χρήση αυτοματοποιημένων μηχανισμών και εφεδρικών λύσεων. Το τελικό στάδιο, η ανάκαμψη, εστιάζει στην αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης με αποδοτικό και αποτελεσματικό τρόπο, υποστηριζόμενο από οργανωμένα σχέδια αποκατάστασης, εκπαιδευμένο προσωπικό και κατάλληλα εργαλεία.
Υπογράμμισε επίσης τους οικονομικούς κινδύνους από την αποτυχία ενίσχυσης της ανθεκτικότητας. «Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το συνολικό ετήσιο κόστος των διακοπών ρεύματος ξεπερνά τα 150 δισεκατομμύρια δολάρια, με τις ωριαίες απώλειες για κρίσιμες υποδομές όπως νοσοκομεία και κέντρα δεδομένων να φτάνουν τις δεκάδες χιλιάδες δολάρια», παρατήρησε.
Για την Κύπρο, οι προκλήσεις είναι ιδιαίτερα έντονες λόγω των φυσικών κινδύνων και του απομονωμένου συστήματος ηλεκτρισμού του νησιού. «Η ενίσχυση της ανθεκτικότητάς μας περιλαμβάνει την ανάπτυξη διασυνδέσεων, την υλοποίηση μικροδικτύων, την αύξηση της αποθήκευσης ενέργειας, την βελτίωση της κυβερνοασφάλειας και τη βελτίωση της διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού», πρότεινε.
Ο Πουλλήκας αναφέρθηκε σε ρυθμιστική απόφαση της ΡΑΕΚ που στοχεύει στον επανασχεδιασμό του συστήματος ηλεκτρισμού ώστε να γίνει «έξυπνο» και αμφίδρομο, επιτρέποντας μεγαλύτερη ενσωμάτωση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και λύσεων αποθήκευσης. Καθώς οι καιρικές ακραίες συνθήκες εντείνονται και αυξάνονται οι τεχνολογικές πιέσεις, κατέληξε: «Η ανθεκτικότητα δεν είναι απλώς μια τεχνική προτεραιότητα ή μια προαιρετική μέτρο· είναι ουσιώδης για την ευημερία, την κοινωνική συνοχή και την αειφόρο ανάπτυξη στην Κύπρο.»
