Η κυπριακή οικονομία διατηρεί ισχυρά δημόσια οικονομικά το 2025, ξεπερνώντας πολλούς ομολόγους της στην ευρωζώνη, όπως αναλύει πρόσφατη μελέτη του οικονομολόγου της Eurobank Μιχαήλ Βασιλειάδη.
- Η κυπριακή οικονομία διατηρεί ισχυρά δημόσια οικονομικά το 2025, ξεπερνώντας πολλούς ομολόγους της στην ευρωζώνη, όπως αναλύει πρόσφατη μελέτη του οικονομολόγου της Eurobank Μιχαήλ Βασιλειάδη.
- Εφόσον η γεωπολιτική κατάσταση παραμείνει σταθερή, ο Βασιλειάδης πιστεύει ότι η ισχυρή επιχειρηματική δραστηριότητα μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει τα δημόσια οικονομικά του νησιού.
Τα προκαταρκτικά δημοσιονομικά δεδομένα και οι πρώτες εκτιμήσεις του ΑΕΠ δείχνουν ότι η Κύπρος έχει επιτύχει αξιόλογη δημοσιονομική ισορροπία για τέσσερα συνεχόμενα έτη. Το 2025, η χώρα κατέγραψε συνολικό πλεόνασμα 2,6% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα 3,7%, εξαιρουμένων των πληρωμών τόκων.
Παρότι μειώθηκε από τα περσινά ποσοστά του 4,1% και 5,4% αντίστοιχα, η Κύπρος διατηρεί κορυφαία θέση στην ευρωζώνη. Σύμφωνα με τις Οικονομικές Προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον Νοέμβριο 2025, το νησί παραμένει ο κορυφαίος επιδότης στο συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο.
Ο Βασιλειάδης σημειώνει ότι τα αξιοσημείωτα δημοσιονομικά αποτελέσματα επιτεύχθηκαν παρά τις πολιτικές προσαρμογές που έφεραν χαλάρωση στα έσοδα και τις δαπάνες. Μείωση του ΦΠΑ στην ηλεκτρική ενέργεια, που εισήχθη τον Απρίλιο, οδήγησε σε 1,7% μείωση στα έσοδα ΦΠΑ το 2025, σε αντίθεση με αύξηση 6,4% το 2024.
Επιπλέον, οι μισθοί και οι συντάξεις του δημόσιου τομέα αυξήθηκαν πέρα από την τυπική μερική δεικτοποίηση για πρώτη φορά από το 2009. Αυτό προκάλεσε 6,5% αύξηση των δαπανών μισθοδοσίας και 7,6% αύξηση στις δαπάνες συντάξεων.
Ενδιαφέρον είναι ότι τα συνολικά κρατικά έσοδα επεκτάθηκαν κατά 5,9% το 2025, αν και χαμηλότερα από την αύξηση 7,4% του 2024. Η ενίσχυση των εσόδων οφείλεται κυρίως σε 7,9% αύξηση των κοινωνικών ασφαλίσεων και 9,5% αύξηση των εισπράξεων από φόρο εισοδήματος εταιρειών.
Στην πλευρά των δαπανών, οι συνολικές κρατικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 10,3% το 2025, σημαντική άνοδος σε σύγκριση με μόλις 1,0% το 2024. Η αύξηση αυτή αποδόθηκε κυρίως σε υψηλότερες αποζημιώσεις εργαζομένων και αυξημένες κοινωνικές μεταβιβάσεις, ιδιαίτερα το πρώτο τρίμηνο του έτους.
Η ανάλυση υπογραμμίζει ότι οι δομικές δυνάμεις της κυπριακής οικονομίας υποστήριξαν αυτές τις εντυπωσιακές δημοσιονομικές επιδόσεις. Ο Βασιλειάδης επισημαίνει ότι τα φορολογικά κίνητρα που εισήχθησαν το 2022 για την προσέλκυση αλλοδαπών για εργασία ή επιχειρηματικές δραστηριότητες, μαζί με την ισχυρή κατασκευαστική δραστηριότητα, συνέβαλαν στα θετικά αποτελέσματα.
Τα δεδομένα της αγοράς εργασίας αντικατοπτρίζουν αυτές τις τάσεις, με την απασχόληση να αυξάνεται κατά 2,7% φτάνοντας σε ιστορικά υψηλό το 2025. Η αύξηση των θέσεων εργασίας σημειώθηκε κυρίως στις επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές υπηρεσίες, καθώς και στις κατασκευές. Πρόσθετες συνεισφορές προήλθαν από διοικητικές υπηρεσίες και τους τομείς χρηματοοικονομικών και ασφάλισης, επωφελούμενοι από συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις μέσω συγχωνεύσεων και εξαγορών.
Κοιτώντας μπροστά, ο Βασιλειάδης τονίζει ότι η διατήρηση δημοσιονομικών πλεονασμάτων πάνω από 3,0% του ΑΕΠ, όπως προβλέπει το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο της κυβέρνησης, θα βασιστεί στην ανθεκτικότητα αυτών των δομικών παραγόντων. Μεταξύ 2026 και 2028, τα έσοδα από φόρο εισοδήματος εταιρειών και τις κοινωνικές ασφαλίσεις αναμένεται να παραμείνουν οι κύριες πηγές αύξησης εσόδων.
Ωστόσο, τα έσοδα από φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων αναμένεται να παρουσιάσουν μικρή μείωση μέχρι το 2028 λόγω πρόσφατων φορολογικών μεταρρυθμίσεων. Η ουσιαστική μείωση του φορολογικού βάρους, ειδικά για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, πιθανόν να ενισχύσει τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, που έφτασε το 65,2% το 2025, πολύ κοντά στο 65,5% του 2023.
Ο Βασιλειάδης επισημαίνει επίσης τον αυξανόμενο ρόλο των ξένων εργαζομένων στην κυπριακή αγορά εργασίας, σημειώνοντας ότι αυτοί αντιπροσώπευαν πάνω από 90% της αύξησης της απασχόλησης από το 2023 έως το 2025. Αυτή η τάση μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τα έσοδα κοινωνικών ασφαλίσεων τα επόμενα χρόνια.
Η προγραμματισμένη αύξηση του κανονικού εταιρικού φορολογικού συντελεστή από 12,5% σε 15% που ξεκινά το 2026 εγείρει ερωτήματα σχετικά με το καθαρό δημοσιονομικό της αντίκτυπο, που θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ελαστικότητα του λειτουργικού πλεονάσματος σε σχέση με το φορολογικό συντελεστή. Παρά αυτή την προσαρμογή, η Κύπρος αναμένεται να παραμείνει μεταξύ των τεσσάρων χωρών με τον χαμηλότερο εταιρικό φόρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μαζί με την Ουγγαρία, τη Βουλγαρία και την Ιρλανδία, διατηρώντας την ανταγωνιστικότητά της.
Εφόσον η γεωπολιτική κατάσταση παραμείνει σταθερή, ο Βασιλειάδης πιστεύει ότι η ισχυρή επιχειρηματική δραστηριότητα μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει τα δημόσια οικονομικά του νησιού.
