Φάρμακα για τον διαβήτη: Ανακαλύψεις-ορόσημα από το ΚΕΓ
φάρμακα για τον διαβήτη — Τα φάρμακα για τον διαβήτη που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία μεταβολικών διαταραχών έχουν δείξει δυναμική στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της νόσου Αλτσχάιμερ σε ποντίκια, σύμφωνα με μελέτη που ηγείται το Κυπριακό Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής (ΚΕΓ). Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι τόσο ο χρόνος εφαρμογής της θεραπείας όσο και η διάρκεια της φαρμακευτικής αγωγής μπορεί να είναι κρίσιμες για την επίτευξη παρόμοιων αποτελεσμάτων στους ανθρώπους.
Φωτογραφία: cyprus-mail.com
- Με την συνεχιζόμενη έρευνα, υπάρχει ελπίδα ότι μπορεί να αναπτυχθούν νέες θεραπευτικές οδοί που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πιο αποτελεσματικές επιλογές θεραπείας για την νόσο Αλτσχάιμερ στο μέλλον.
Υποσχόμενα Αποτελέσματα σε Ποντίκια
Δημοσιευμένη στο περιοδικό ‘Frontiers in Neuroscience’ τον Αύγουστο του 2025, η έρευνα αποδεικνύει ότι δύο φάρμακα εγκεκριμένα από τον FDA, η Αλιροκουμάμπη, που επηρεάζει τα επίπεδα χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνης (LDL) χοληστερόλης, και η Γλικλαζίδη, που προάγει την έκκριση ινσουλίνης για τη μείωση του σακχάρου στο αίμα, αποκατέστησαν σημαντικά τη γνωστική λειτουργία σε ποντίκια που πάσχουν από Αλτσχάιμερ. Μετά από πέντε μήνες θεραπείας, αυτά τα ποντίκια παρουσίασαν βελτίωση στη λειτουργική μνήμη και στις ικανότητες χωρικής μάθησης.
Η νόσος Αλτσχάιμερ, μια νευροεκφυλιστική διαταραχή, χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση πρωτεϊνικών πλακών που ονομάζονται αμυλοειδή, οι οποίες διαταράσσουν την επικοινωνία μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων, οδηγώντας σε απώλεια μνήμης και γνωστική έκπτωση. Αναδυόμενες μελέτες συνδέουν ολοένα και περισσότερο τις μεταβολικές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένου του διαβήτη τύπου 2, με την εξέλιξη της νόσου Αλτσχάιμερ, υποδηλώνοντας ότι ο δυσρυθμισμένος μεταβολισμός λιπών και σακχάρου μπορεί να συμβάλλει στον σχηματισμό αμυλοειδών στον εγκέφαλο.
Απόψεις από την Κύρια Ερευνήτρια του ΚΕΓ
Η δρ Ελένα Παναγιώτου Ουορθ, συνεργάτιδα επιστήμονας στο ΚΕΓ και κύρια συγγραφέας της μελέτης, τόνισε τη διασύνδεση εγκεφάλου και σώματος, δηλώνοντας: «Παλαιότερα θεωρούσαμε ότι ο εγκέφαλος λειτουργούσε απομονωμένα και μετά ακολουθούσε το υπόλοιπο σώμα. Αλλά δεν λειτουργεί έτσι.» Η δρ Παναγιώτου Ουορθ επισήμανε την ανάγκη διατήρησης της υγείας του εντέρου για την υποστήριξη της εγκεφαλικής υγείας, προωθώντας μια ολιστική προσέγγιση στην αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ.
Μεθοδολογία Δοκιμών και Αποτελέσματα
Η μελέτη περιελάμβανε δοκιμή πλοήγησης σε λαβύρινθο για την αξιολόγηση των γνωστικών ικανοτήτων των ποντικιών με Αλτσχάιμερ. Αυτά που δεν έλαβαν φαρμακευτική αγωγή ανέδειξαν χειρότερη απόδοση σε σύγκριση με υγιή ποντίκια. Αντίθετα, τα ποντίκια που έλαβαν Γλικλαζίδη έδειξαν γνωστικές επιδόσεις ισάξιες με τα υγιή, ενώ εκείνα που έλαβαν ενέσεις Αλιροκουμάμπης κάθε 10 ημέρες είχαν ακόμη καλύτερη απόδοση από την υγιή ομάδα. Η μοριακή ανάλυση αποκάλυψε ότι τα θεραπευμένα ποντίκια είχαν σημαντικά λιγότερες πλακές αμυλοειδούς στον εγκέφαλό τους σε σύγκριση με τα μη θεραπευμένα.
Η δρ Παναγιώτου Ουορθ σχολίασε τα εντυπωσιακά αποτελέσματα, λέγοντας: «Φαινόντουσαν και συμπεριφέρονταν σαν κανονικά ποντίκια. Αν τα εξετάζατε και δεν γνωρίζατε εκ των προτέρων ότι είχαν Αλτσχάιμερ, δεν θα το καταλαβαίνατε. Είναι σαν να έγιναν υπερπόντικες.»
Παγκόσμια Στατιστικά για την Αλτσχάιμερ και τον Διαβήτη
Δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας επισημαίνουν μια αυξανόμενη ανησυχία, με 57 εκατομμύρια περιπτώσεις άνοιας το 2021 και εκτιμώμενα 10 εκατομμύρια νέα περιστατικά ετησίως. Η νόσος Αλτσχάιμερ ευθύνεται για το 60-70% αυτών των περιπτώσεων. Παράλληλα, η επίπτωση του διαβήτη εκτοξεύτηκε από 200 εκατομμύρια το 1990 σε 830 εκατομμύρια το 2022, υποδηλώνοντας μια ανησυχητική τάση στη μεταβολική υγεία.
Προοπτικές Ειδικών για τη Σύνδεση
Η Μαρία Κωνσταντούλα, κλινική ψυχολόγος στον φιλανθρωπικό οργανισμό Ιθάκη στη Λευκωσία, επισήμανε τη σύνθετη σχέση μεταξύ Αλτσχάιμερ και διαβήτη. Παρατήρησε ότι οι ασθενείς με αμφότερες τις παθήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένες δυσκολίες, ειδικά στη συναισθηματική ρύθμιση και τον συντονισμό κατά τη διάρκεια διαβητικών επεισοδίων. «Μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι τα άτομα με διαβήτη είναι πιο ευάλωτα – τείνουν να έχουν μεγαλύτερη απώλεια συγκέντρωσης και εμφανίζουν περισσότερη σύγχυση», εξήγησε η Κωνσταντούλα.
Υποστηρίζει τη διατροφή πλούσια σε βιταμίνες Β και D ως μέρος της ολοκληρωμένης φροντίδας για ασθενείς με Αλτσχάιμερ, αναφέροντας τα οφέλη της μεσογειακής διατροφής που δίνει έμφαση σε λαχανικά, ελαιόλαδο, ψάρι και όσπρια.
Η Σημασία του Χρόνου στη Θεραπεία
Η δρ Παναγιώτου Ουορθ πιστεύει ότι η έγκαιρη παρέμβαση είναι ζωτικής σημασίας στην αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ, ειδικά στην πρόληψη της συσσώρευσης πλακών που σχετίζονται με τον μεταβολισμό. Σημείωσε ότι πρόσφατες ανθρώπινες μελέτες που δοκίμασαν μεταβολικά φάρμακα όπως το Ozempic για τη θεραπεία της Αλτσχάιμερ ήταν ανεπιτυχείς, αποδίδοντάς το στη σύντομη διάρκεια χορήγησης ή στη θεραπεία ασθενών που ήδη παρουσίαζαν συμπτώματα.
Ο χρόνος, όπως υποστηρίζει, είναι κρίσιμος για την επιτυχία στις ανθρώπινες θεραπείες. Τα ποντίκια στη μελέτη της θεραπεύτηκαν για πέντε μήνες, που αντιστοιχεί περίπου σε 20 με 30 χρόνια για τους ανθρώπους. Σημαντικό είναι ότι η θεραπεία ξεκίνησε πριν εμφανιστούν τα κλινικά συμπτώματα της νόσου Αλτσχάιμερ στα ποντίκια.
Προκλήσεις στην Έγκαιρη Παρέμβαση
Η δρ Παναγιώτου Ουορθ εξέφρασε ανησυχίες για τις προκλήσεις που συνδέονται με την έγκαιρη παρέμβαση, χαρακτηρίζοντάς την ως κατάσταση «Catch-22». «Το να κατανοήσουμε ότι ο μεταβολισμός σχετίζεται με την Αλτσχάιμερ είναι το ένα, αλλά πότε έχει σημασία;» διερωτήθηκε, επισημαίνοντας τη δυσκολία στον καθορισμό του κατάλληλου χρόνου για να ξεκινήσει η θεραπεία.
Άτομα που διατρέχουν κίνδυνο μπορεί να διστάζουν να υποβληθούν σε δραστική θεραπεία για ήπιους δείκτες υγείας, όπως δείχνει ο Βασίλης, ένας 73χρονος πρόεδρος κέντρου Αλτσχάιμερ στην Κύπρο. Επέλεξε να μην ακολουθήσει φαρμακευτική αγωγή για τη σύζυγό του, Θέκλα, που υπέκυψε στην Αλτσχάιμερ, πιστεύοντας ότι η θεραπεία θα είχε περιορισμένη αποτελεσματικότητα.
Η Οδός προς τα Εμπρός
Καθώς οι ερευνητές συνεχίζουν να μελετούν τη σχέση μεταξύ διαβήτη και Αλτσχάιμερ, η Δρ Παναγιώτου Worth παραμένει αισιόδοξη ότι τα νεότερα ευρήματα θα συμβάλουν σε καλύτερη κατανόηση της νόσου. Τόνισε τη σημασία της ενσυναίσθησης και της υπομονής στη φροντίδα των πασχόντων, επισημαίνοντας ότι η αποδοχή της εμπειρίας του ασθενούς είναι κρίσιμη.
Με την συνεχιζόμενη έρευνα, υπάρχει ελπίδα ότι μπορεί να αναπτυχθούν νέες θεραπευτικές οδοί που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πιο αποτελεσματικές επιλογές θεραπείας για την νόσο Αλτσχάιμερ στο μέλλον.
